تسهیلات کلان غیرجاری و تسهیلات اعطا شده به اشخاص مرتبط دو نوع مهم از تسهیات بانکی هستند که ارقام آن‌ها می‌تواند عملکرد بانک‌ها را نشان دهد.

 منظور از تسهیلات کلان غیر جاری، وام‌های درشتی است که دو ماه یا بیشتر از تاریخ سررسید آن‌ها گذشته اما بازپرداخت نشده است. منظور از تسهیلات اشخاص مرتبط، وام‌هایی است که به اشخاص یا بنگاه‌های مرتبط با بانک پرداخت می‌شود. انباشت تسهیلات کلان غیر جاری بانک را در خطر ورشکستگی قرار می‌دهد و پرداخت بیش از حد تسهیلات به اشخاص مرتبط تعارض منافع و رانت به وجود آورده و منافع سپرده‌گذاران را به خطر می‌اندازد.

«چراز» در برنامه این هفته به بررسی تاریخچه مخابرات در ایران می‌پردازد و به این سوال پاسخ می‌دهد که چرا این انحصار به ضرر مردم است.

 شبکه زیرساختی تلفن که با تلاش‌های کیخسرو شاهرخ پا گرفت از همان ابتدا، زیر نظر دولتی‌ها قرار داشت. 

 در اخر مخابرات در دولت مصدق ملی شد و حذف کامل بخش خصوصی از صنعت مخابرات کلید خورد. آنچه این انحصار دولتی در طول دهه‌ها به ارث گذاشته، موجب عدم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مخابراتی شده که وضعیت اینترنت ثابت ایران را همرده کشورهای عقب افتاده کرده است.

بازار سهام مهمترین بازار مالی هر کشور به شمار می‌رود که تأثیرگذاری مستقیم و بسزایی بر اقتصاد هر کشور دارد.  بورس تهران نیز در روند دوساله اخیر اقتصاد کشور چالش‌های فراوانی را پشت سر گذاشته است.

علیرضا بختیاری: بیش از دو دهه اصول‌گرایی در علم اقتصاد

بررسی تاریخ اقتصاد آرژانتین، تجربه‌ای مشابه با ایران را به تصویر می‌کشد. دهه‌ها سیاست‌های پوپولیستی، سوءمدیریت و دخالت‌های سیاسی، اقتصاد این کشور را به ورطه بحران کشانده است.

خاویر میلی، رئیس جمهور جدید آرژانتین، برخلاف دیگر سیاستمداران با شعار ساختن نیامده، با شعار از بین بردن و حذف زواید اقتصاد آمده است. اما آیا او راه نجات آرژانتین را بلد است؟

چراز در این هفته اقتصاد آرژانتین را مرور می‌کند که آینه‌ای روبروی ماست. بررسی چالش‌ها و تجارب این کشور، درس‌های باارزشی برای سیاستگذاران ایرانی دارد.

در پاییز امسال تعداد جمعیت شاغل مرد در کل کشور بالغ بر 20 میلیون و  700 هزار نفر بوده است. از این تعداد برخی مزد و حقوق بگیر دولت بوده اند اما بعضی دیگر در نهادها و ارگان‌های خصوصی فعالیت داشته‌اند. شواهد نشان می‌دهد در پاییز 1402، از مجموع مردان شاغل،  12.7 درصد در بخش دولتی و 87.3 درصد در بخش خصوصی مشغول کار بوده‌اند.

آنها معتقدند وضعیت به نقطه‌ای رسیده که هیچ زمانی برای از دست دادن نداریم و نمی‌توان این مسئله را دو سال و حتی یک سال عقب انداخت. 

اصلاح صندوق‌ها را باید از کدام نقطه کلید زد؟ هیچ کشور دنیا ۲۰۰ عنوان شغلی را شغل سخت تلقی نمی‌کند؛ قوانین باید اصلاح شوند؟

دولت در حاضر به صندوق تامین اجتماعی به چشم یک صندوق پرارزش نگاه می‌کند که در مواقع کمبود منابع به آن مراجعه کند؛ بازنگری در رابطه دولت و صندوق باید صورت گیرد؟ یا اصلاحات پارامتریک در ورودی و خروجی صندوق‌ها اولویت دارد؟

بازار سرمایه آرام و بیصدا حمایت محدوده دو میلیون و ۱۰۰ هزار واحدی را از دست داده و به پایین این محدوده نفوذ کرده‌ است. کاهش ارزش معاملات خرد بازار سرمایه نیز مورد مهمی است که قابل چشم پوشی نیست، میزان ارزش معاملات خرد در روز قبل در محدوده سه هزار و ۴۴۲ میلیارد تومان بود که پایین‌ترین سطح ارزش معاملات خرد از دهه اول آبان سال جاری است.

در سه سال منتهی به فروردین ۱۴۰۰، دولت اقدام به تخصیص ارز به دو شکل ترجیحی و نیمایی کرد. تخصیص ارزی که باعث توسعه رانت در کشور شد.

اکوایران در پرونده ویژه‌ «روایت سه ساله رانت ارزی» به بررسی این رانت گسترده پرداخته است. علت این که این تحلیل در بین سال‌های ۹۷ تا ۱۴۰۰ انجام شده است مربوط به تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی در این بازه زمانی بازمیگردد. به طوریکه رانت گسترده‌ای به وسیله این نرخ ارز در جامعه پخش شد.

طبق تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف کننده در دی ماه سال جاری، ۵ گروه کالایی و خدماتی رکورد بیشترین سطح تورم نقطه‌ای و ۹ گروه کالایی رکورد کمترین سطح تورم نقطه‌ای را به ثبت رسانده‌اند.

بر اساس این آمار، تورم نقطه به نقطه در دی سال جاری ۳۸.۵ درصد بوده که کمترین نرخ خود را از اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ تا کنون تجربه کرده است.

همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد کالاهایی مانند «مسکن»، «آموزش» و «اجاره» رکورد ۱۱ ساله بیشترین نرخ تورم نقطه‌ای و کالاهایی مانند «نان و غلات» و «خرید وسایل نقلیه» رکورد کمترین نرخ تورم نقطه‌ای را در دی ماه تجربه کرده‌اند.