دنیای بورس: برزو حق¬شناس، تحلیلگر بازار سرمایه در گفت و گو با دنیای بورس در خصوص چشم انداز بنیادین بازار در افق پیش رو گفت: بازار سرمایه در شرایط کنونی از منظر دادههای بنیادی همچنان یکی از جذابترین بازارهای دارایی به شمار میرود. بسیاری از شرکتهای بورسی، بهویژه در نیمه دوم سال گذشته، عملکرد قابل توجهی را به ثبت رساندند و توانستند سودآوری خود را به شکل محسوسی افزایش دهند. بخش مهمی از این بهبود به حذف ارز ترجیحی و همچنین تغییر رویکرد دولت در قبال صنایع بازمیگردد. برخلاف سالهای گذشته که سیاستهای قیمتگذاری دستوری فشار قابل توجهی بر سودآوری بنگاهها وارد میکرد، رویکرد فعلی فضای مناسبتری را برای فعالیت شرکتها فراهم کرده و نتیجه آن در عملکرد پاییز و زمستان گذشته بهخوبی نمایان شده است.
وی افزود: نکته مهم آن است که بخش قابل توجهی از این سودآوری نهتنها تکرارپذیر است، بلکه ظرفیت افزایش در سال جاری را نیز دارد. با این حال، بازار سرمایه هنوز نتوانسته وزن و ارزش واقعی این تحولات را در قیمت سهام منعکس کند. دلیل اصلی این موضوع را باید در افزایش ریسکهای سیستماتیک جستوجو کرد. ریسکهایی که چه در حوزه داخلی و چه در عرصه بینالمللی، بر تصمیم سرمایهگذاران سایه انداخته و مانع از آن شدهاند که بازار بهطور کامل به دادههای بنیادی واکنش نشان دهد.
به گفته این تحلیلگر با وجود این شرایط، همچنان بخشهای متعددی از بازار از منظر ارزندگی مورد توجه قرار دارند. گروه غذایی یکی از جذابترین صنایع بازار محسوب میشود و در کنار آن، شرکتهای سیمانی نیز همچنان از ظرفیت رشد برخوردار هستند. شرکتهای فعال در حوزه خدمات مالی و بازار سرمایه نیز با توجه به افزایش حجم معاملات و رونق نسبی بازار، از چشمانداز مطلوبی برخوردارند. گروه قند و شکر نیز همچنان در میان صنایع مورد توجه قرار دارد و میتواند از روندهای تورمی و شرایط بازار منتفع شود.
حق شناس بیان کرد: در میان صنایع بزرگ، گروه پالایشی همچنان یکی از گزینههای جذاب بازار به شمار میرود. در صنعت پتروشیمی نیز وضعیت شرکتها یکسان نیست. بخشی از شرکتها که در دوره اخیر با آسیبدیدگی یا اختلال در تولید مواجه شدهاند، نیازمند شفافسازی درباره زمان بازگشت به مدار تولید، میزان هزینههای بازسازی و آثار مالی این اتفاقات هستند. در مقابل، شرکتهایی که از این آسیبها مصون ماندهاند و در حوزه تأمین خوراک، انرژی و مواد اولیه با محدودیت جدی مواجه نیستند، همچنان از منظر سرمایهگذاری قابل توجه هستند.گروه بانکی نیز در صورت ایجاد گشایش در حوزه روابط خارجی و کاهش محدودیتهای ناشی از تحریمها میتواند به یکی از گروههای پیشرو بازار تبدیل شود. هرچند در شرایط فعلی هنوز نمیتوان از وقوع تحول جدی در این حوزه سخن گفت، اما هرگونه پیشرفت عملی در روابط خارجی میتواند چشمانداز بانکها را به شکل محسوسی بهبود دهد. صنعت حملونقل نیز شرایط مشابهی دارد. بسیاری از شرکتهای این گروه در ماههای گذشته تحت تأثیر ریسکهای سیاسی و محدودیتهای تجاری با فشار مواجه بودهاند و بازگشت شرایط به وضعیت عادی میتواند زمینه رشد دوباره آنها را فراهم کند.
وی افزود: با این حال، مهمترین عامل تعیینکننده برای آینده بازار سرمایه نه عملکرد شرکتها بلکه ریسکهای سیستماتیک است. در شرایط کنونی، بزرگترین تهدید پیش روی بازار سرمایه در افق یک تا دو سال آینده، تداوم ریسکهای داخلی و خارجی است. در داخل کشور، هرگونه ناآرامی یا بیثباتی میتواند بر انتظارات سرمایهگذاران اثر منفی بگذارد و در سطح بینالمللی نیز تداوم تنشها و منازعات سیاسی، مهمترین مانع شکلگیری یک روند پایدار صعودی محسوب میشود. در کنار این موضوع، احتمال بازگشت سیاستهای مداخلهگرایانه و قیمتگذاری دستوری نیز میتواند بهعنوان یک ریسک مطرح باشد، هرچند شواهد موجود نشان میدهد دولت فعلی تاکنون تمایل کمتری به تکرار رویکردهای گذشته داشته و در مقایسه با دولت قبل، نگاه متفاوتی به صنایع و بازار سرمایه از خود نشان داده است.
این تحلیل خاطرنشان کرد: شاید مهمترین تناقضی که امروز در بازار سرمایه مشاهده میشود، همزمانی بهترین شرایط بنیادی شرکتها با بالاترین سطح ریسکهای سیستماتیک باشد. از یک سو، بسیاری از شرکتها در یکی از مطلوبترین دورههای سودآوری خود قرار دارند و از سوی دیگر، فضای سیاسی و اقتصادی کشور اجازه نمیدهد این واقعیت بهطور کامل در ارزشگذاری سهام منعکس شود. بر همین اساس، اگر در ماهها و سالهای آینده از شدت ریسکهای سیاسی و بینالمللی کاسته شود و بهویژه در حوزه روابط خارجی و تحریمها گشایشهایی شکل بگیرد، بازار سرمایه میتواند وارد یکی از درخشانترین دورههای خود در سالهای پس از انقلاب شود. در چنین شرایطی، ظرفیتهای بنیادی موجود در شرکتها امکان آن را خواهند داشت که خود را بهطور کامل در قیمت سهام نشان دهند و زمینه شکلگیری یک دوره پررونق و پرنشاط را برای بازار سرمایه فراهم کنند.