به گزارش دنیای بورس به نقل از دنیای اقتصاد، بازار سهام در ۱۰ماه نخست سال جاری، اگرچه در ظاهر با رشد قابلتوجه شاخص کل همراه بوده، اما در لایههای درونی خود تصویری ناهمگن از عملکرد صنایع ارائه میدهد. بررسی بازدهی ۵۱ صنعت بورسی نشان میدهد که بخش عمده رشد بازار، متکی بر تعداد محدودی از صنایع بوده و در مقابل، برخی گروهها حتی در شرایط صعودی شاخص کل نیز نتوانستهاند بازدهی مثبتی ثبت کنند. تمرکز بازدهیهای بالا در چند صنعت خاص و افت همزمان برخی صنایع، بیانگر افزایش اهمیت تحلیل بین صنعتی و انتخابمحور شدن بازار سهام در ماههای اخیر است.
تمرکز رشد در چند صنعت محدود
بررسی عملکرد صنایع بورسی در ۱۰ماه نخست سال جاری نشان میدهد که بازار سهام، برخلاف رشد قابل توجه شاخص کل، با پراکندگی معناداری در بازدهی صنایع همراه بوده است.
دادههای معاملاتی حاکی از آن است که بخشی از صنایع با جهشهای قیمتی چشمگیر، نقش پیشران رشد بازار را ایفا کردهاند؛ در حالی که گروهی دیگر، نه تنها از این موج صعودی بهرهمند نشدهاند، بلکه بازدهی منفی را نیز به ثبت رساندهاند. این واگرایی بازدهی، اهمیت تحلیل بین صنعتی در تصمیمگیری سرمایهگذاران و چیدمان سبد دارایی را بیش از پیش برجسته میکند.
در صدر جدول بازدهی ۱۰ماهه، صنعت فرآوردههای نفتی با ثبت رشد ۱۵۳درصدی از ابتدای سال تا پایان دیماه قرار گرفته است.
این صنعت که همواره به عنوان یکی از گروههای وابسته به متغیرهای کلان، قیمتهای جهانی و سیاستگذاریهای داخلی شناخته میشود، در سال جاری از ترکیب عوامل متعددی منتفع شده است.
بهبود انتظارات سودآوری شرکتها و افزایش توجه سرمایهگذاران به صنایع کامودیتیمحور، دو مورد از مهمترین این عوامل است.
جایگاه دوم این فهرست به صنعت تولید فلزات گرانبهای غیرآهن اختصاص دارد که با رشد ۱۴۴درصدی بر جایگاه دوم تکیه زده است. در رتبه سوم نیز صنعت تولید کود و ترکیبات نیتروژن با بازدهی ۱۲۹درصدی قرار گرفته است؛ صنعتی که در ماههای اخیر به واسطه تغییرات قیمتی محصولات، انتظارات تورمی و برخی سیگنالهای سیاستگذاری، مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته است.
بررسی بازدهی ۵۱ صنعت بورسی از ابتدای سال نشان میدهد که تنها پنج صنعت موفق شدهاند بازدهی بیش از ۱۰۰ درصدی را به ثبت برسانند. افزون بر سه صنعت یادشده، صنایع سایر محصولات غذایی و خدمات رفاهی متنوع نیز در زمره گروههایی قرار دارند که شاخص آنها بیش از دو برابر شده است.
این تمرکز بازدهی بالا در تعداد محدودی از صنایع، نشاندهنده آن است که رشد بازار سهام در سال جاری، رشدی فراگیر و یکنواخت نبوده و بخش عمدهای از بازدهی کل بازار، از سوی چند صنعت خاص تامین شده است.
در همین بازه زمانی، شاخص کل بورس تهران از ابتدای سال تا پایان دیماه رشد ۶۵.۲درصدی را تجربه کرده است.
با این حال، تنها ۱۲ صنعت توانستهاند بازدهی بالاتری نسبت به شاخص کل به ثبت برسانند؛ موضوعی که حاکی از عملکرد ضعیفتر بخش قابلتوجهی از صنایع در مقایسه با میانگین بازار است.
نکته قابلتوجهتر آنکه بازدهی شاخص پنج صنعت در این دوره منفی بوده است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که شاخص کل بازار سهام در ۱۰ ماه نخست سال رشد بیش از ۶۵درصدی را تجربه کرده و ثبت بازدهی منفی در چنین فضایی، نشانهای از چالشهای ساختاری، ضعف سودآوری یا کاهش اقبال سرمایهگذاران به این صنایع تلقی میشود.
تصویر بازدهی ماهانه
تحلیل بازدهی ماهانه نیز تصویر متفاوت اما مکملی از وضعیت صنایع ارائه میدهد. در دیماه، صنعت تولید کود و ترکیبات نیتروژن با ثبت بازدهی ۵۴درصدی، در جایگاه نخست صنایع بورسی از منظر رشد ماهانه قرار گرفت. این صنعت که در بازدهی ۱۰ماهه نیز جزو سه گروه برتر بازار بوده، در دیماه نقش پررنگی در هدایت نقدینگی ایفا کرده است. پس از آن، صنعت تولید فلزات گرانبهای غیرآهن با رشد ۳۵درصدی در رتبه دوم و صنعت فرآوردههای نفتی با صعود ۳۱درصدی در رتبه سوم بازدهی ماهانه قرار دارند.
در مقابل، بازدهی شاخص کل بورس تهران در دیماه ۱۴.۹درصد بود و تنها ۹ صنعت توانستند عملکردی بهتر از شاخص کل به ثبت برسانند. این در حالی است که در ماهی که شاخص کل نزدیک به ۱۵درصد رشد داشته، ۲۳صنعت با افت در مقیاس ماهانه مواجه شدهاند. این دادهها نشان میدهد که حتی در مقاطع رونق بازار نیز، همه صنایع بهطور همزمان از رشد منتفع نمیشوند و جابهجایی نقدینگی میان گروهها، یکی از ویژگیهای اصلی بازار سهام در ماههای اخیر بوده است.
مجموع این شواهد آماری بیانگر آن است که بازار سهام در سال جاری بیش از هر زمان دیگری به بازاری انتخابمحور تبدیل شده است؛ بازاری که در آن، انتخاب صنعت و سهام مناسب، نقشی بهمراتب مهمتر از صرف حضور در بازار ایفا میکند.
از این منظر، سرمایهگذارانی که بدون توجه به تفاوتهای بنیادین صنایع و صرفا بر موج کلی بازار تکیه کردهاند، لزوما از بازدهی مطلوب برخوردار نشدهاند. به نظر میرسد در ادامه مسیر بازار نیز، تحلیل دقیق متغیرهای کلان، روندهای سودآوری و جهتگیری سیاستگذاری، همچنان نقش تعیینکنندهای در شناسایی صنایع پیشرو و بازمانده ایفا خواهد کرد.
