دنیای اقتصاد: دو شاخص آماری، دو نیمه خالی و پر لیوان از ۶ ماه پایانی سال ۹۷ را به تصویر کشیدند. در نیمه خالی لیوان، مرکز آمار خبر داد که رشد اقتصادی ۹ ماه ابتدایی به 3.8- درصد رسید که این عقبگرد بیش از هر چیز، تحت‌تاثیر افت تولید در بخش نفت و گروه صنعت رخ داد. میزان محصول ناخالص داخلی بخش نفت در فصل پاییز به قیمت ثابت سال ۱۳۹۰، در حدود ۲۷ هزار میلیارد تومان بود که حتی نسبت به کمترین رقم تولید نفت در دوره تحریم قبلی، در سطح پایین‌تری قرار می‌گیرد.

دنیای اقتصاد: این نهاد بین‌المللی با اشاره به اینکه فعالیت‌های اقتصادی جهان پس از رشد قدرتمند سال ۲۰۱۷ و اوایل ۲۰۱۸، در اواخر ۲۰۱۸ به طور قابل‌توجهی کند شد، پیش‌بینی کرد که رشد اقتصادی جهان از 3.6  درصد در سال ۲۰۱۸ به 3.3 درصد در ۲۰۱۹ کاهش خواهد یافت. این در حالی است که در گزارش پیشین، رشد اقتصادی سال ۲۰۱۹ جهان 3.7 درصد پیش‌بینی شده بود. با این حال صندوق انتظار دارد شرایط اقتصادی جهان از نیمه دوم سال ۲۰۱۹ وضعیتی مطلوب‌تر به خود گیرد و رشد اقتصادی به سطح 3.6 درصد افزایش یابد.

دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران از سال‌ ۱۳۹۰ تاکنون شرایط خاصی را تجربه می‌کند. در کمتر از ۷ سال دوبار با شوک تحریم نفتی مواجه شده و به‌دلیل ساختار دولتی اقتصاد و وابستگی بالای دولت به درآمدهای نفتی، اقتصاد کشورمان را دچار رکود تورمی کرده است.

مسعود خوانساری؛ رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

سال 98 برای اقتصاد ایران سخت پیش‌بینی شده‌است. برای درک بهتر این دشواری به نتایج بدست آمده از نظرسنجی اتاق بازرگانی تهران از میان بیش از 3 هزار فعال اقتصادی توجه کنید:

1. 40 درصد بنگاه‌ها برای فعالیت‌های رشد محور (توسعه) دنبال منابع هستند.

دنیای اقتصاد: سالی را پشت سر گذاشتیم که گرچه بسیاری از کارشناسان و اقتصاددانان، دشواری آن را پیش بینی کرده بودند، اما از همان ماه ابتدایی شرایط به نحوی رقم خورد که هیچ‌کس انتظار آن را نداشت. در سال‌های قبل متغیرهای انباره‌ای کلان اقتصاد وضعیتی را پدید آورده بود که همچون اتاقی مملو از گاز، با یک جرقه منفجر می‌شد.

دنیای اقتصاد: درحالی‌که کمپین فشار حداکثری دولت ترامپ علیه ایران درحال اجراست، هیچ‌یک از نتایجی که دولت ترامپ بدان امید بسته بود مشاهده نمی‌شود. چین و هند، بزرگ‌ترین خریداران نفت ایران به درخواست‌های واشنگتن برای کاهش واردات نفت از ایران بی‌اعتنا بوده‌اند. همچنین تاریخ نشان می‌دهد که ایران طی ۴۰ سال گذشته همواره تحت فشارهای اقتصادی آمریکا قرار داشته است اما در واکنش به آن تغییری در اصول سیاست خارجی خود اعمال نکرده و به برنامه موشکی، حمایت از گروه‌های منطقه‌ای و پرتاب ماهواره ادامه داده است.

دنیای اقتصاد: در نیم قرن اخیر، کشورها توانستند با بهره‌گیری از تجارب و علم اقتصادی، شرایط مناسبی را در شاخص‌های اصلی اقتصاد کلان ایجاد کنند. درس‌آموزی از این تجربیات باعث شده که کشورها در دو دهه اخیر، از نظر شاخص‌هایی نظیر رشد اقتصادی، تورم، بیکاری، کاهش نابرابری و برنامه‌های رفاهی در سطح مطلوبی قرار گیرند. حال آنکه این رویه در کشور ما وجود نداشته و وضعیت شاخص‌های کلان اقتصاد همواره با نوسان روبه‌رو بوده است. مسعود نیلی در یک سخنرانی، به بررسی علل جاماندگی اقتصاد کشور از مسیر اصلی پیشرفت پرداخته است.

دنیای اقتصاد: مرکز پژوهش‌های مجلس چشم‌انداز رشد اقتصادی سال ۹۸ را تخمین زد. بر این اساس با ادامه وضع موجود در سال ۹۸، در بهترین حالت رشد اقتصادی به منفی 4.5 درصد نزول خواهد کرد. این در حالی است که در سناریوی بدبینانه اقتصاد ایران با عقبگرد 5.5 درصدی سال آتی را به پایان خواهد رساند. بررسی بازوی پژوهشی مجلس حاکی از این است که بخش نفت بیشترین ضربه را از تحریم‌ها خواهد خورد؛ به حدی که احتمال از دست رفتن یک سوم از تولیدات نفتی نسبت به سال‌جاری وجود دارد.

دنیای اقتصاد: جدیدترین پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول حکایت از آن دارد که رشد اقتصادی کشورمان امسال و سال آینده عددی منفی را تجربه خواهد کرد. گزارش این نهاد بین‌المللی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا را تاثیرگذار ارزیابی کرده و کاهش شدید صادرات نفت را پیش بینی کرده است. از سوی دیگر به روند تورم پرداخته و پیش‌بینی کرده است که اقتصاد ایران سال آینده بیش از ۳۴درصد تورم خواهد داشت.

مسعود نیلی/ اقتصاددان* 

اقتصاد ایران در چند دهه گذشته به گونه‌ای اداره شده که در هر مقطع زمانی فقط بتواند رضایت کوتاه‌مدت مردم را حفظ کند. این شیوه اداره، از طریق مصرف روزافزونِ منابع طبیعی و مالی کشور امکان‌پذیر شده است که رسیدن منابع طبیعی به مرحله بحرانی و عبور منابع مالی از مرز هشدار و ظهور ابرچالش‌های شش‌گانه در اقتصاد کشور برونداد آن بوده است.