دنیای بورس: پس از۴۰ روز جنگ ایران با ائتلاف اسرائیل و آمریکا و حملات مستمر به زیرساختها و صنایع کلیدی کشور، بسیاری از فعالان بازار و تحلیلگران اقتصادی در خصوص میزان آسیبهای وارد شده به شرکتهای بزرگ مانند پتروشیمیها و پالایشگاهها نگرانیهایی دارند. حملات به صنایع مادر از جمله پتروشیمیها و پالایشگاهها، شدید بوده و بسیاری از این شرکتها آسیبهای جدی دیدهاند.
سروش ابراهیمزاده، کارشناس بازار سرمایه، در گفت و گو با ما به بررسی وضعیت این صنایع و چشمانداز آنها در صورت بازگشایی بازار پرداخته است.
ابراهیمزاده درباره آسیبهای وارد شده به پتروشیمیها، شرکت های فولادی و پالایشگاهها گفت: در مورد آسیب به صنایع اطلاعات زیادی در دست نیست چرا که فعلا میزان آسیب دیدگی صنایع محرمانه تلقی می شود و اطلاعات ما به پیگیری از طریق خبرها و برخی اظلهارنظرها محدود میشود. از هفته دوم جنگ، حملات به صنایع آغاز شد که استارت آن با حمله به مخازن پالایشگاهها بود و سپس به سایر صنایع مانند فولاد رسید. در این روند، حملات عمدتاً به تأسیسات کلیدی مانند مخازن ذخیرهسازی، انبارها و واحدهای تولیدی برخی از صنایع سنگین مانند فولاد و پتروشیمی متمرکز شد تا از این طریق به چرخه تولید آسیب زده شود.
او در ادامه افزود: آسیبها در پتروشیمیها در بیشتر موارد آسیبها به اندازهای نبوده که روند تولید به طور کامل از کار بیفتد. اما در مورد پتروشیمیها، بهویژه در ماهشهر و عسلویه، آسیبها عمدتاً در حدی بوده که روند تولید مختل را مختل شود. به عنوان مثال، پتروشیمیهایی مانند فجر، دماوند و مبین در معرض حملات قرار گرفتهاند، این مجموعه ها در واقع شریان اصلی تامین انرژی صنعت پتروشیمی ایران هستند. اما این حملات بهطور کلی تولید را در پتروشیمیها متوقف نکرده است. البته در برخی شرکت ها آسیب بیشتر و در برخی کمتر است.
ابراهیمزاده در مورد پالایشگاهها نیز گفت: در مورد پالایشگاهها، حملات بیشتر به مخازن ذخیرهسازی نفت کوره و بنزین متمرکز بوده است. این نوع حملات میتواند بهطور موقت اختلالاتی در زنجیره تولید ایجاد کند، اما در کل اختلالات جدی در روند تولید مشاهده نمیشود. به عنوان مثال، پالایشگاه تهران و تبریز و سایر پالایشگاهها آسیبهایی را متحمل شدهاند، اما این آسیبها باعث اختلالات عمده در فرآیند تولید نشده است.
وی در ادامه اشاره کرد: در مجموع، آسیبها در پالایشگاهها بیشتر مربوط به ذخیرهسازی و انبارها بوده و تأثیر عمیقی بر زنجیره تولید نداشته است. این در حالی است که برخی صنایع مانند فولاد آسیبها مستقیماً به خطوط تولید و فرآیندهای کاری مربوط میشوند. به ویژه فولاد خوزستان و فولاد مبارکه با وضعیت دشواری روبه رو هستند و تولید فولاد خوزستان به طور جدی آسیب دیده است.
ابراهیمزاده در پاسخ به این سؤال که در صورت بازگشایی بازار، وضعیت این شرکتها چه خواهد شد، بیان کرد: آتش بس در جنگ دوازده روزه همراه با ادامه مذاکرات نبود اما پس از آتشبس اخیر به سرعت مذاکرات آغاز شده است. نوع بازگشایی بازار با توجه به آتشبس اخیر و احتمال توافقات بینالمللی میتواند تأثیرات زیادی بر وضعیت شرکتهای آسیبدیده داشته باشد. بازار سرمایه ایران در حال حاضر تحت ریسکهای زیادی قرار دارد، از جمله ریسکهای سیاسی و اقتصادی، و همچنین نرخ بهره بالا که باعث کاهش جذابیت بازار شده است.
وی ادامه داد: در صورتی که روند مذاکرات و توافقات بهطور مثبت پیش برود و ایران وارد مسیر توسعه شود، میتوان انتظار داشت که بازار سرمایه بهبود یابد. این وضعیت میتواند باعث افزایش تقاضا در صنایع مختلف، حتی صنایعی که آسیبهای قابل توجهی دیدهاند، شود. البته در شرایط کنونی و با توجه به آسیبهای وارد شده، برخی از شرکتها، بهویژه شرکتهایی که خسارات جدی دیدهاند، ممکن است دچار افت شدید در بازار شوند.
ابراهیمزاده همچنین به دو عامل مهم در تحلیل وضعیت بازار اشاره کرد که میتواند تأثیر زیادی بر آینده شرکتها و بازار سرمایه داشته باشد: اولین عامل فاندامنتال (بنیادی) است که به میزان آسیب وارد شده به هر شرکت و تأثیر آن بر سودآوری و تولید مربوط میشود. بهعنوان مثال، در صنعت فولاد، کاهش تولید ورق فولادی میتواند بر وضعیت بازار تأثیر بگذارد.
وی ادامه داد: دومین عامل، احساسات و نگرشهای کلی بازار نسبت به آینده اقتصادی کشور است. این فاکتور میتواند در کوتاهمدت تأثیرات زیادی بر روند بازار و قیمتها داشته باشد. اگر مذاکرات بهطور مثبت پیش برود و بازار خوشبینی بیشتری به آینده پیدا کند، شرکتهای آسیبدیده نیز میتوانند با بازگشایی بازار و بهبود شرایط، به رشد بازگردند.
سروش ابراهیمزاده در پایان افزود که شرایط اقتصادی ایران و وضعیت بازار سرمایه به شدت به نتایج مذاکرات بینالمللی و تغییرات احتمالی در سیاستهای کلان کشور وابسته است. اگر توافقات بهطور مثبت پیش برود، ممکن است شرکتهای آسیبدیده در آیندهای نزدیک به روند رشد خود بازگردند، اما در صورتی که وضعیت همچنان در حالت عدم اطمینان باقی بماند، صنایع آسیبدیده مانند قولاد خوزستان ممکن است با مشکلات بیشتری در بازار مواجه شوند.
کدام صنایع در جنگ بیشتر آسیب دیدند؟
چشم انداز بازار بورس پس از آتشبس
یک کارشناس بازار سرمایه میگوید آتش بس در جنگ دوازده روزه همراه با ادامه مذاکرات نبود اما پس از آتشبس اخیر به سرعت مذاکرات آغاز شده است. نوع بازگشایی بازار با توجه به آتشبس اخیر و احتمال توافقات بینالمللی میتواند تأثیرات زیادی بر وضعیت شرکتهای آسیبدیده داشته باشد.
