به گزارش دنیای بورس به نقل از دنیای اقتصاد، پس از یک دوره پرشتاب از ورود نقدینگی به صندوقهای مبتنی بر طلا و ثبت بازدهیهای قابلتوجه، معاملات روز گذشته چهرهای متفاوت از این ابزارها به نمایش گذاشت. نشانههای اولیه از تعدیل انتظارات کوتاهمدت و وجود حباب قیمتی بالا، باعث شد تا صندوقهای طلا با افت قیمت مواجه شوند. در مقابل، صندوقهای نقره همچنان بهعنوان یکی از مقاصد سرمایهگذاران مطرح هستند و صندوقهای درآمد ثابت نیز شاهد خروج سنگین نقدینگی بودند. این تغییر آرایش، میتواند حامل پیامهای مهمی درباره جهتگیری انتظارات تورمی و رفتار سرمایهگذاران در روزهای پیش رو باشد.
استراحت پس از صعود پرشتاب
صندوقهای طلا که طی ۶روز معاملاتی متوالی پیش از روز گذشته، رشدی کمسابقه را تجربه کرده بودند، سرانجام وارد فاز اصلاح شدند. در فاصله ششم تا سیزدهم اردیبهشتماه، شاخص این صندوقها حدود ۲۴درصد افزایش یافته بود؛ رشدی که در مدتزمانی کوتاه، از افزایش انتظارات تورمی و تشدید تقاضا برای داراییهای امن حکایت داشت. با این حال، در معاملات روز گذشته، این روند متوقف شد و شاخص صندوقهای طلا با افت ۱.۶درصدی همراه شد. نکته قابلتوجه آن است که این اصلاح قیمتی، بیش از آنکه ناشی از تغییر در متغیرهای بنیادین باشد، به تخلیه بخشی از حباب قیمتی بازمیگردد. قیمت دلار در بازار آزاد در روز گذشته نوسان محسوسی را تجربه نکرد و در سطوح نسبتا پایدار باقی ماند؛ با این حال، فاصله میان ارزش ذاتی و قیمت معاملاتی واحدهای صندوقهای طلا که در روزهای قبل افزایش یافته بود، زمینهساز عقبنشینی قیمتها شد. به بیان دیگر، رشدهای اخیر علاوه بر تغییرات نرخ ارز، از انتظارات و هیجانات کوتاهمدت نیز تغذیه میکرد و اکنون بازار در حال تعدیل این وضعیت است. از منظر جریان نقدینگی نیز، نشانههایی از تغییر رفتار معاملهگران قابل مشاهده است.
درحالیکه طی روزهای گذشته ورود پول حقیقیها به صندوقهای طلا رکوردهای متعددی را به ثبت رسانده بود، در معاملات روز گذشته تنها ۳۴میلیارد تومان پول حقیقیها وارد صندوقهای طلا شد. این میزان از ورود پول در قیاس با ورودهای سنگین روزهای قبل چندان قابلتوجه نیست و میتواند بهعنوان نخستین علامت از کاهش عطش خرید در این بازار تلقی شود. در عین حال، ارزش معاملات صندوقهای طلا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و با ثبت بیش از ۲۲ هزارمیلیارد تومان، نشان میدهد که این ابزارها هنوز در کانون توجه سرمایهگذاران قرار دارند. بنابراین، افت قیمتی روز گذشته را نمیتوان بهمعنای تغییر روند تلقی کرد، بلکه بیشتر باید آن را بهعنوان یک استراحت قیمتی در دل یک روند صعودی بزرگتر ارزیابی کرد؛ استراحتی که میتواند به پایداری بیشتر روند در ادامه کمک کند.
چرخش نقدینگی میان صندوقها
درحالیکه صندوقهای طلا با اصلاح قیمتی مواجه شدند، صندوقهای نقره مسیر متفاوتی را طی کردند. این صندوقها در معاملات روز گذشته نیز با ورود سرمایه حقیقیها همراه شدند و حدود ۲۰۹میلیارد تومان نقدینگی جدید جذب کردند. تداوم ورود پول به صندوقهای نقره در تمامی روزهای معاملاتی سال جاری، نشاندهنده شکلگیری یک روند پایدار در ترجیحات سرمایهگذاران است. بررسی عملکرد این صندوقها از ابتدای سال تاکنون نشان میدهد که بیش از ۴ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان خالص تغییر مالکیت به نفع سرمایهگذاران حقیقی در این ابزارها ثبت شده است. این موضوع میتواند ناشی از چند عامل باشد؛ جذابیت نسبی قیمت نقره در مقایسه با طلا، انتظارات از رشد بهای جهانی این فلز و همچنین تلاش سرمایهگذاران برای تنوعبخشی به سبد داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها از جمله این عوامل است. به عبارت دیگر، در شرایطی که بخشی از سرمایهگذاران از حباب صندوقهای طلا نگران شدهاند، نقره بهعنوان گزینهای جایگزین مورد توجه قرار گرفته است. در سوی دیگر بازار، صندوقهای درآمد ثابت نیز روز متفاوتی را پشت سر گذاشتند. این صندوقها که در دورههای نااطمینانی معمولا بهعنوان پناهگاه سرمایهگذاران عمل میکنند،
در معاملات روز گذشته با خروج سنگین پول حقیقیها مواجه شدند. بیش از ۳۱ هزارمیلیارد تومان ارزش معاملات در این صندوقها به ثبت رسید و در نتیجه آن، حدود هزار و ۹۳۳میلیارد تومان پول حقیقی از این ابزارها خارج شد. این خروج قابلتوجه را میتوان در چارچوب تغییر انتظارات تورمی تحلیل کرد. در دورههایی که انتظارات تورمی تقویت میشود، جذابیت داراییهای با درآمد ثابت کاهش مییابد و سرمایهگذاران ترجیح میدهند منابع خود را به سمت داراییهایی با قابلیت حفظ ارزش یا کسب بازدهی بالاتر هدایت کنند. در روزهای اخیر نیز با اوجگیری انتظارات تورمی و رشد بازارهای دارایی، شاهد تداوم خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت و حرکت آن به سمت صندوقهای کالایی بودهایم؛ هرچند در روز گذشته، از شدت خروج پول از درآمد ثابتها کاسته شد؛ اما در مجموع، آنچه از معاملات روز گذشته استنباط میشود، نه یک تغییر جهت کامل، بلکه نوعی بازتنظیم در رفتار سرمایهگذاران است. پس از یک دوره ورود هیجانی نقدینگی به صندوقهای طلا و شکلگیری حباب قیمتی، اکنون بازار در حال ارزیابی مجدد شرایط و تعدیل موقعیتها است. بخشی از سرمایهها به سمت صندوقهای نقره حرکت کرده، بخشی از بازار خارج شده و بخشی نیز همچنان در موقعیتهای قبلی باقی مانده است. چشمانداز کوتاهمدت این بازارها تا حد زیادی به مسیر متغیرهای کلان، به ویژه نرخ ارز و سطح انتظارات تورمی وابسته است. در صورتی که محرکهای بنیادی همچنان در سطوح بالا باقی بمانند، میتوان انتظار داشت که پس از این وقفه کوتاه، مجددا تقاضا برای صندوقهای مبتنی بر طلا و سایر داراییهای تورمی تقویت شود. در غیر این صورت، احتمال تداوم فاز اصلاح و تخلیه حباب در این ابزارها وجود خواهد داشت.
معایب غیبت بورس
در شرایطی که طی هفتههای اخیر، تحرک قابلتوجهی در بازار ابزارهای مبتنی بر طلا و نقره و حتی سایر صندوقهای کالایی مشاهده شد، غیبت بازار سهام به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر رفتار سرمایهگذاران تبدیل شد. اگر بازار سهام در این مقطع باز بود، حتی در سناریویی که سرمایهگذاران حقیقی ناچار میشدند داراییهای خود را با تحمل زیان به فروش برسانند، این امکان برای آنها فراهم بود که با جابهجایی منابع به سایر ابزارهای در دسترس، بخشی از زیانهای قبلی را جبران کنند. تجربه روزهای اخیر نشان داد که برخی از این ابزارها، بهویژه صندوقهای مبتنی بر فلزات گرانبها، ظرفیت جذب نقدینگی و ثبت بازدهیهای قابلتوجه در بازههای زمانی کوتاه را دارند. با این حال، محدود بودن امکان نقدشوندگی در بازار سهام، عملا سرمایهگذاران را در موقعیتی قرار داد که امکان واکنش فعال به تحولات بازارهای موازی از آنها سلب شد. در چنین شرایطی، نه تنها فرصت استفاده از موجهای قیمتی در سایر بازارها از دست رفت، بلکه ارزش داراییهای باقیمانده در سهام نیز تحتتاثیر کاهش ارزش پول ملی، با افت مضاعف مواجه شد. این وضعیت بار دیگر اهمیت نقدشوندگی و امکان بازتخصیص به موقع داراییها را در سیاستگذاری بازار سرمایه برجسته میکند.
تعدیل انتظارات کوتاهمدت و وجود حباب قیمتی بالا؛
طلا و نقره در فاز تخلیه حباب
طلا و نقر صندوقهای طلا که طی ۶روز معاملاتی متوالی پیش از روز گذشته، رشدی کمسابقه را تجربه کرده بودند، سرانجام وارد فاز اصلاح شدند. اما صندوقهای نقره همچنان بهعنوان یکی از مقاصد سرمایهگذاران مطرح هستند و صندوقهای درآمد ثابت نیز شاهد خروج سنگین نقدینگی بودند.
