دنیای اقتصاد: با توجه به اینکه تحرکات سیاسی و نظامی در منطقه ادامه دارد و احتمال وقوع جنگ افزایش یافته است، بازار بورس همچنان روند نزولی دارد. یکی از بحثهای مهم درباره وضعیت کنونی بازار این است که چرا نهادهای حمایتی تحرک کمی دارند و اقدام جدی برای حمایت از بازار انجام نمیدهند.
مهدی دلبری کارشناس بازار سرمایه در ارزیابی وضعیت اخیر بورس تهران اظهار کرد: p/e بازار از محدوده ۵ واحد تا حدود ۹ واحد رشد کرد، اما پس از آن مجدداً به سطوح زیر ۸ واحد بازگشت. این نشان میدهد بازار در حال حاضر حولوحوش میانگین تاریخی خود نوسان میکند.
او با اشاره به گزارشهای فصلی شرکتها افزود: در گزارشهای فصلی شاهد بودیم برخی نمادهای بزرگ، بهویژه در گروه بانکی و پالایشی، عملکرد ضعیفی ارائه دادند. با این حال، گروههایی مانند سیمان، دارویی، زراعت و لبنیات از جمله صنایعی بودند که گزارشهای نسبتاً مناسبی منتشر کردند.
این تحلیلگر بازار سرمایه ادامه داد: در رالی اخیر، شاخص کل حدود ۲۰ درصد بیشتر از شاخص هموزن رشد کرد و همین موضوع باعث شد شیب رشد بازار بسیار تند شود؛ بهطوریکه طی حدود چهار ماه و نیم، رشد قابل توجهی ۹۰ درصدی در بازار رقم خورد. در مقابل، طی تنها پنج روز معاملاتی، حدود ۱۱ درصد افت در بازار ثبت شد.
دلبری با اشاره به افزایش ریسکهای سیستماتیک گفت: ریسکهای سیاسی بهطور محسوسی افزایش یافته و در نوسانات نرخ ارز کاملاً قابل مشاهده است؛ نوساناتی که اثر خود را به سرعت بر بازار سرمایه و حتی بازار املاک میگذارد. با توجه به رشد سریع اخیر، احتمال اصلاح حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصدی بازار کاملاً طبیعی به نظر میرسد.
او کاهش ارزش معاملات را یکی دیگر از نشانههای احتیاط بازار دانست و تصریح کرد: ارزش معاملات به شکل محسوسی کاهش یافته و حجم صفهای فروش به حدی بالاست که نمیتوان انتظار داشت صندوق تثبیت یا نهادهای حمایتی قادر باشند تمام صفهای فروش را جمعآوری کنند. تجربه نشان داده هر زمان که بازار قصد اصلاح داشته، حتی با وجود خریدهای حمایتی، اصلاح قیمتی در نهایت اتفاق افتاده است.
این تحلیلگر بازار سرمایه تأکید کرد: به نظر میرسد بازارگردانها و صندوقهای حمایتی باید زمانی وارد بازار شوند که قیمتها به سطوح ارزنده رسیده باشد. در شرایط فعلی، خرید در قیمتهای نادرست کمکی به بهبود بازار نمیکند. دست کم توصیه نمیشود در وضعیت کنونی حمایت گسترده از نمادهای گرانقیمت انجام شود.
دلبری افزود: برخی نمادها بهطور قطع بالاتر از ارزش ذاتی خود معامله میشوند و نیازی به حمایت ندارند، اما در مقابل، نمادهایی که به محدودههای ارزنده نزدیک شدهاند میتوانند مورد توجه قرار گیرند.
او در پایان با اشاره به بهبود سودآوری شرکتها گفت: امیدواریم حاشیه سود بنگاهها در ادامه مسیر بهبود یابد؛ همانطور که در آخرین فصل، برای نخستینبار طی چهار تا پنج سال گذشته، شاهد افزایش حاشیه سود شرکتها بودیم و امیدواریم این روند در اسفندماه نیز تکرار شود.
آیا زمان حمایت از بازار فرا نرسیده است؟
اصلاح ۲۰ تا ۲۵ درصدی بازار سهام
اصلاح قیمتی در شرایط فعلی کاملاً طبیعی بوده و ورود حمایتی در قیمتهای غیرارزنده میتواند اثرگذاری اندکی داشته باشد.