بازار سرمایه نیازمند نگاه محتاطانه

دنیای بورس: پس از چند روز درخشان، از دوشنبه ۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ بازار بورس قرمز پوش شد و این روند به روز سه شنبه نیز تسری یافت .  در خصوص این روند، کارشناسان با احتیاط اظهار نظر می کنند و چندان امیدوار به ادامه رشد بازار نیستند. رضا فاطمی کارشناس بازارسرمایه نیز به تحلیل روند کلی بازار پرداخت. 
به گفته فاطمی، مهم‌ترین عامل اثرگذار بر رشد اخیر بورس، نرخ ارز به‌ویژه دلار و همچنین اضافه شدن برخی کالاها به تالار دوم است؛ هرچند بخشی از این اثرات از قبل در بازار “پیش‌خور” شده بود
او افزود: بازار بورس رشد خوبی کرده است اما اگر اختلاف نرخ فعلی دلار با گذشته را مبنا قرار دهیم، تقریباً با یک اختلاف حدود ۵۰ درصدی مواجه هستیم؛ اما بخش قابل توجهی از این رشد قبلاً در بازار منعکس شده و نمی‌توان انتظار داشت کل این اختلاف تبدیل به رشد واقعی شود. از سوی دیگر افزایش هزینه‌ها نیز همزمان بر شرکت‌ها فشار ایجاد می‌کند.
این کارشناس با اشاره به محدودیت‌های تولید و ظرفیت صنایع تأکید کرد: سؤال مهم این است که آیا واقعاً شرکت‌ها توان تولید متناسب با این شرایط را دارند؟ در بسیاری از صنایع پاسخ منفی است. فضای کسب‌وکار امکان توسعه جدی ندارد و همین موضوع می‌تواند رشد بازار را محدود کند.
فاطمی یکی از چالش‌های مهم بازار را بازده بالای اوراق تا محدوده ۳۹ تا ۴۰ درصد دانست و گفت: وقتی بازار بدون ریسک چنین سودی می‌دهد، طبیعی است انتظار از بازار سهام بیش از آن نباشد و این موضوع عملاً مانع رشد‌های بسیار بزرگ می‌شود. شاخص‌های اقتصاد کلان رشد بیشتر بورس را حمایت نمی کنند و نباید چندان به تداوم این روند امیدوار بود. 
به گفته این کارشناس، رشد بیشتر بورس تنها در صورتی محتمل است که دلار بتواند بالای کانال‌های حساس تثبیت شود؛ موضوعی که به اعتقاد او چندان محتمل نیست و حتی در صورت وقوع نیز به دلیل افزایش سنگین هزینه‌های تولید، می‌تواند به تعطیلی برخی صنایع منجر شود.
فاطمی عقب‌ماندگی درصدی بورس نسبت به سایر بازارها مانند طلا و ارز را تأیید می‌کند، اما تأکید کرد که برخلاف دارایی‌هایی مانند طلا که ارزش ذاتی دارند، بورس با صنعت و هزینه‌های واقعی مواجه است.
او گفت: درست است که تورم می‌تواند قیمت‌ها را بالا ببرد، اما همزمان هزینه دستمزد، تولید و ساختارهای مالی شرکت‌ها نیز به‌شدت افزایش می‌یابد؛ به‌ویژه در شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی که هزینه‌های ثابت بالایی دارند.
این کارشناس معتقد است:  ورود گسترده سهامداران حقیقی به بازار دست‌کم در کوتاه‌مدت بعید است. اعتماد عمومی به بازار طی سال‌های گذشته آسیب دیده و مردم بیشتر به سمت صندوق‌ها، طلا و ابزارهای کمتر پیچیده رفته‌اند. حتی صندوق‌های طلا در مقاطعی تعداد کاربران بسیار بیشتری جذب کردند. اگر قرار باشد سرمایه‌گذاری جدیدی انجام شود، احتمالاً بیشتر در صندوق‌ها خواهد بود تا خرید مستقیم سهم.
فاطمی همچنین به سیاست‌های بانک مرکزی درباره انتشار ابزارهای مالی مبتنی بر طلا اشاره کرد و گفت این ابزارها می‌تواند بخش مهمی از نقدینگی مردم را جذب کند و طبیعتاً با بازار سرمایه در تعارض قرار می‌گیرد.
این کارشناس بازار سرمایه در جمع‌بندی تأکید کرد: با وجود رشد اخیر بورس، بازار همچنان نیازمند نگاه محتاطانه است؛ چراکه بخش مهمی از رشد ناشی از دلار پیشخور شده، توان تولید صنایع محدود است، هزینه‌ها رو به افزایش است و نرخ‌های بالای اوراق نیز محدودکننده بازار سهام است.