موج خوشبینی در روزهای پایانی: بازار سهام به دنبال نگرانیهای متعددی با آن دست و پنجه نرم میکرد اسفند ضعیفی را پشت سر گذاشت. با این حال، رفع مانع ذهنی مربوط به فشار فروشهای پایان سال باعث شد تا دو روز پایانی سال 96 برای بورس تهران با صعود قیمتها همراه شود. در این میان، خاطره خوش سالهای اخیر از آغاز معاملات فروردین نیز این انتظار را به وجود آورد که بورس میتواند پس از اصلاح زمانی-قیمتی هفتههای گذشته، مسیر تازهای را در جهت صعودی آغاز کند. بالا ماندن نرخ دلار را میتوان مهمترین عامل بنیادی دانست که در شرایط کنونی میتواند از بازار سهام حمایت کند. باید دید امسال نیز در روزهای کممعامله اوایل بهار رشد قیمتها رقم میخورد یا نگرانیهای برونمرزی مانع از این رفتار خواهد شد.
آتش جنگ در بازار جهانی: وعده تعرفهای رئیس جمهور آمریکا نهایتا جامه عمل پوشاند. به این ترتیب روز پنجشنبه، دونالد ترامپ تا 60 میلیارد دلار تعرفه بر بیش از صد نوع کالای چینی وضع کرد. این اقدام بلافاصله با واکنش چینیها مواجه شد و آنها روز جمعه بر کالاهای آمریکایی تعرفه گذاشتند که مجموعا به ارزش 3 میلیارد دلار برآورد شده است. همچنین، روز گذشته تماسی از سوی شخص دوم کشور چین (معاون رهبر یا معاون نخست وزیر) با رئیس خزانهداری آمریکا گرفته شد و طی آن نسبت به اقدامات کاخ سفید هشدار داده شد. لیو هی تاکید کرده چنین اقدامات متقابلی به نفع تجارت هیچیک از دو کشور (چین و آمریکا) و اقتصاد جهانی نیست، اما اگر آمریکا از موضع خود عقبنشینی نکند چین نیز برای مقابله آمادگی کامل را دارد.
اصل ماجرا از زمانی شروع شد که ترامپ اعلام کرد میخواهد روی واردات فولاد و آلومینیوم به آمریکا به ترتیب 25 و 10 درصد تعرفه برای همه کشورها وضع کند. اما آخرین اخبار نشان میدهد وی بسیاری از شرکای تجاری خود از جمله کانادا و اروپا را از این تعرفهها مستثنا کرده است. این مساله از دیگر نکاتی است که نشان میدهد ترامپ مستقیما چین را نشانه گرفته و برای جنگ تجاری آماده است. در نتیجه نگرانی از جنگ تجاری، بازارهای سهام جهانی با ریزشهای پی در پی مواجه شدند و اثری نسبی را بر قیمت کامودیتیها داشتند.
در سوی دیگر، چهارشنبه فدرال رزرو مطابق انتظارات 0.25 واحد درصد نرخ بهره را افزایش داد. اما نکته اصلی آن بود که احتمال افزایش چهار بار افزایش نرخ بهره در سال 2018 کاهش یافت که باعث افت ارزش دلار شد. طبق آخرین نظرات اعضای فدرال رزرو، بیشترین آرا بر حداکثر سه مرتبه افزایش نرخ بهره در سال 2018 است. بنابراین، فعلا از سوی شاخص دلار تهدیدی جدی در بازار کامودیتی مشاهده نمیشود. همچنین، بانک مرکزی چین در اقدامی مشابه افزایش 0.05 واحد درصدی در نرخ بهره را انجام داد که مطابق انتظارات مربوط به توقف تدریجی سیاستهای انبساطی است. بنابراین، چین در جبهه دوم جنگ دو غول اقتصادی، یعنی جنگ ارزی نیز همگام با آمریکا حرکت کرد.
با وجود نگرانیهای روانی نسبت به بازارهای جهانی، به نظر میرسد هنوز سیگنالهای مثبت اواسط ماه مارس از اقتصاد چین (واردات قوی و رشد مناسب تولیدات صنعتی) از قیمت کالاها حمایت میکند. این مساله سبب شده ریزش قیمتها در این بازارها محدود باشد و حتی بعضا با برخی خوشبینیها نیز همراه شوند. در این میان، بیشترین ریزش را فلز مس تجربه کرد و به کمتر از 6650 دلار رسید. روی پس از افتهای متوالی توانسته در کانال 3200 دلاری تثبیت شود. آلومینیوم کمی بالاتر از 2050 دلار ایستاده است و سرب در محدود 2350 دلاری معامله میشود که افتهای محدودی را نشان میدهند. برآیند موارد فوق و اینکه امروز بازار جهانی تعطیل است و معاملهگران ممکن است در انتظار بازگشایی بازار جهانی محتاطتر عمل کنند میتواند مانعی در برابر جریان صعودی پایان هفته گذشته بورس تهران باشد.
جهش نفت به کانال 70 دلاری: کاهش غیرمنتظره موجودی نفت در آمریکا در روز چهارشنبه افزایش قیمت نفت را استارت زد. همچنین، سهشنبه هفته گذشته بن سلمان، ولیعهد آل سعود به آمریکا سفر کرد که نگرانیها درباره تشدید سختگیریهای آمریکا علیه ایران را افزایش داد. در شرایطی که پمپئو جایگزین تیلرسون در وزارت خارجه شده بود، جان بولتون، تئوریسین آمریکایی که شهرتش در ضدیت با ایران است به عنوان مشاور امنیت ملی ترامپ جایگزین مکمستر شد. مجموع این عوامل، فعالان بازار نفت را تقریبا به این اجماع رسانده که برجام لغو خواهد شد و کاهش صادرات نفت ایران انتظار میرود که به رشد قیمتها کمک کند. پیشبینیهای اولیه نشان میدهد تا پایان سال 2018 و در صورت بازگشت تحریمهای هستهای، صادرات نفت ایران 250 تا 500 هزار بشکه کاهش خواهد یافت. در این میان، روز جمعه وزیر انرژی عربستان اعلام کرد اوپک و نوپک احتمال دارد توافق کاهش تولیدات را تا پایان سال آینده میلادی (2019) ادامه دهند. این جرقه کافی بود تا در فضای مثبت هفته گذشته قیمت نفت برنت به بالای 70 دلار برسد و نفت خام آمریکا بالاتر از 65 دلار بایستد. گرچه بازار سهام عموما به افزایش قیمت نفت واکنش مثبت نشان میدهد، اما این بار چون نگرانی جدی از آینده برجام موجب این رشد قیمت بوده ممکن است سهامداران به اثر عامل سیاسی (لغو برجام) وزن بیشتری بدهند.
خوشبینی کوتاهمدت به روی: در شرایطی که نگرانی از جنگ تجاری بازار جهانی را محتاط کرده است دو پیشبینی نسبتا عجیب جلب توجه میکند. تحلیلگران سیتی گروپ اعلام کردهاند که طی شش ماه آینده قیمت روی میتواند رکوردی در محدوده 3800 تا 4000 دلار را ثبت کند. متال بولتن نیز اوج قیمتی روی را 3725 دلار در سال جاری پیشبینی کرده است. اما این پیشبینیها به این وجه مثبت ختم نمیشود، آنها معتقدند این ارقام اوج قیمتی روی برای سه تا پنج سال آینده خواهند بود. به عبارت دقیقتر، در میانمدت با بازگشت معادن تعلیقشده به مدار تولید، اصلاح قیمتها برای این فلز انتظار میرود که طبق برآوردهای قبلی، زمان آن نیمه دوم 2018 (تابستان 97 به بعد) خواهد بود.