دنیای بورس: رفتار شاخصهای اصلی بورس تهران طی روز گذشته بسیاری از فعالان سهام را امیدوارتر از قبل ساخت. در پایان معاملات دوشنبه توام با رشد همهجانبه قیمتها در بورس تهران شاهد صعود شاخص کل به اوج سه هفته اخیر بودیم. ارزش معاملات خرد نیز پس از تجربه روندی انقباضی در پی قطع اینترنت از سطوح زیر 1000 میلیارد تومان جدا شد و طی دو روز اخیر به سطح 1350 میلیارد تومان ارتقا یافت. وسعت و شدت رشد قیمتها در جریان دادوستدهای دیروز و همچنین انجماد صفهای خرید در آخرین معاملات روز دوشنبه انتظارات مثبتی را در خصوص تداوم این روند و خروج نماگر اصلی بازار از مدار بسته به وجود آورد.
حدود پنج هفته متوالی است که شاخص کل بورس تهران نوسانات کمدامنهای را بین دو سطح 300 تا 310 هزار واحد ثبت کرده است. اکنون دماسنج اصلی بورس پس از تجربه یک روند فرسایشی طی 6 هفته متوالی(از 23 مهرماه) حدود 1500 واحد برای عبور از این سقف روانی فاصله دارد. همین فاصله کم در ترکیب با عوامل مختلف حامی سهام زمینهساز تقویت سناریوهای موافق برای خروج از این منطقه مرده شده است. در روز گذشته هر دو طیف از تحلیلگران بورسی، یعنی بنیادیکارها و نمودارگراها، همصدا با هم در تحلیلهای خود از امکان عبور از این سطح ابراز امیدواری نشان دادند. اغلب تحلیلها در این روز ناظر بر تحولات بازارهای موازی و امید به افقگشایی در ضرورتهای بودجهای دولت است.
گرمای اثربخش بازارهای همسایه
طی چند روز اخیر شاهد روند افزایشی بازار ارز و صعود نرخ دلار به محدوده 12300 تا 12500 تومان بودیم. افزایش سنتی تقاضای تجار برای تسویه حساب در پایان سال میلادی در کنار ارسال سیگنالهایی از کمبود عرضه( اعلام دولت مبنی بر کسری قابل توجه بودجه سال بعد) و همچنین بروز نارضایتیهای پس از اصلاح قیمت بنزین در قرار گرفتن دلار در سقف چهارماهه موثر عمل کرد. رشد ارزش دلار در بورس کالا به شکل افزایش تقاضا برای محصولات فولادی و فرآوردههای نفتی طی روز گذشته انعکاس یافت و سطح قیمت را در این بازار پس از مدتها رخوت به نحو محسوسی ارتقا بخشید و به این ترتیب، زمینه را برای حمایت از سهام وابسته در بورس تهران فراهم کرد. هم قیمت ورقهای فولادی و هم در بخش فرآوردههای نفتی در افزایش معنادار قیمت لوبکات این رونق معاملاتی متبلور شد. این موضوع به طور عمومی میتواند پایههای ارزشگذاری سهام را مستحکمتر از قبل بسازد و بهانه تازهای برای شکلدهی به موج صعودی قیمت سهام نمایان کند.
لزوم فوکوس روی جزئیات
طی چهار روز اخیر شاهد انتشار اطلاعات عملکرد ماهانه شرکتها در حوزه تولید و فروش بودیم. این جریان گزارشدهی که امروز اوج خواهد گرفت، به طور معمول نقش محرک در بازار داشته است. نکته حائز اهمیت در مورد گزارشهای این ماه این است که دیگر خبری از اثر یکپارچه افزایش نرخ در گزارش فروش شرکتها نیست و سهام هر یک از بنگاهها را باید به طور جداگانه بررسی کرد و به صورت مجزا در مورد آن تصمیمگیری کرد. شرایط به گونهای که حتی در برخی از شرکتها شاهد کاهش نرخ فروش در مقیاس ماهانه یا حتی فصلی هستیم. در زمینه تولید و فروش هم وضع کمابیش به همین شکل پیش رفته است. این موضوع هم در مورد سهام شرکتهای کوچکتری نظیر داروییها و هم شرکتهای بزرگتر نظیر پتروشیمیها و فلزکارها قابل رصد است. از این رو، به نظر میرسد، در شرایط فعلی از منظر بنیادی کار برای سهامداران دشوارتر است و کامیانی و کسب سود برخلاف نیمه نخست سال مستلزم توجه بیشتر به جزئیات عملکرد شرکتهاست.
مناظر ناهمسو پیش روی صنایع
البته باید پذیرفت که تعداد زیادی از سهمها لزوما بر اساس عملکرد به رشدهای چشمگیر دست نیافتهاند. حتی موارد زیادی را میتوان مثال زد که با وجود تحمل زیان انباشته در مسیر صعودی گامهای پرشتابی برداشتهاند. بروز اثرات تورم در سمت راست ترازنامه شرکتها و انتظار برای افزایش سرمایه یکی از این عوامل محرک است که همچنان دست اندر کار اثرگذاری و شکلدهی به مسیر قیمت سهام است. این عامل که طی روزهای اخیر بخش زیادی از جریان نقدینگی را جذب کرده همچنان در طیف وسیعی از سهمها کارگر به نظر میآید. این الگو به طور مشخص در معاملات روز گذشته خودروییها نمود جالب توجهی داشت.
از سوی دیگر، باید به چشمانداز سیاستهای دولت در حوزه ارز و قیمتگذاری اقلام مصرفی اشاره کرده که اخیرا محل گمانهزنیها مختلف بوده و متعاقبا سهام وابسته را به تحرک واداشته است. ضرورتهای بودجه دولت از یک سو، حاشیه سود بنگاهها را به واسطه اصلاح احتمالی قیمت حاملهای انرژی(سوخت و گاز و برق و آب) و از سوی دیگر افزایش نرخهای مالیاتی تهدید میکند. این در حالی است که همزمان سناریوهای مختلفی در مورد عدم تخصیص دلار 4200 تومانی یا افزایش معنادار نرخ ارز مرجع برای سال بعد در گوش سهام نجوا میشود. از یک طرف، تجربه عقبنشینی دولت در تخصیص دلار ارزان، سناریو رشد دلار مرجع را برای بسیاری از سهمهای وابسته تقویت کرده و از سوی دیگر، اصلاح قیمت بنزین زنگ هشدار برای صنایع انرژیبر بورسی در جهت گسترش این سیاست به سایر حاملها را به صدا در آورده است. آنچه در این میان، حائز اهمیت است این است که بخش زیادی از ریسکهای مزبور در سهام بورسی، به خصوص بزرگان بازار پیشخور شده و به همین دلیل است که اهالی ریسکپذیرتر بورسی غالبا بر ظرفیتهای سهام همچنان امیدوارند.