دنیای بورس: بازار امروز متاثر از عوامل مختلفی مسیر شدید نزولی را طی میکند. برکناری وزیر اقتصاد در ابتدای هفته، سوال از رئیسجمهور جلسه امروز مجلس و عدم اقناع نمایندگان از پاسخهای حسن روحانی به 4 سوال از 5 سوال مطروحه، گزارشهای ماهیانه بعضا ضعیفتر از انتظارات برخی شرکتهای فلزی و پتروشیمیایی قسمتی از این عوامل را شکل میدهند؛ با این وجود اصلیترین علت هراس مشهود در رفتار امروز بازیگران بورسی را باید در رفتار غیرموجه و غیرقابل پیشبینی سیاستگذار جستجو کرد.
همان گونه که انتظار میرفت بازار تحت تاثیر شوک مجدد شرکت پالایش و پخش مبنی بر بازگشت قیمت فرآوردههای فرعی پالایشی به روال سابق، با فشار شدید فروش روبهرو شد و ریزش قابلتوجهی را تجربه کرد. آثار این شوک کل بازار را زیر سیطره خود گرفت و با بازی عجیب سیاستگذار با سرمایهگذاران، موجی از نگرانی بورس تهران را درنوردید.
فشار شدید عرضه در سهام پالایشی پس از عقبگرد زودهنگام و عجیب شرکت «پالایش و پخش» از ابلاغیه قبلی خود زمینهساز ریزش بیش از 3500 واحدی شاخص کل بورس تهران شد. بیاعتمادی فراگیر نسبت به تصمیمات خلقالساعه و بازارستیز سیاستگذار نهتنها صنعت پالایشگاهی بازار سهام بلکه معاملات دیگر گروههای کالایی را تحتالشعاع خود قرار داد.
شعبدهبازی وزارت نفت
شامگاه شنبه بود که نامهای از سوی شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی مبنی بر تعیین قیمت محصولات ویژه این صنعت، اعم از نفتا، لوبکات و وکیوم باتوم بر مبنای ارز بازار دوم منتشر شد و موجی از خوشبینی در بین فعالان و کارشناسان اقتصادی نسبت به گشودگی سیاستگذار به اصلاح قیمت کالاها و حذف رانت از ریشهای ترین جایگاههای آن به وجود آورد. این تصمیم از سوی بسیاری از فعالان اقتصادی، خاصه اهالی بورس تهران به معنای گامی اساسی در اصلاح مقرارت کالایی تلقی شد و امیدها را به اصلاح وسیعتر قیمتها بر مبنای نرخهای واقعی زنده کرد. در واکنش به این جریان سیاستی که گام دیگرش با برداشتن سقف نوسان قیمت پایه در بورس کالا برداشته شد، تقاضای عمومی در بازار سهام افزایش یافت و شاخص کل رشد قابلملاحظه 4000 واحدی را طی دو روز کاری یکشنبه و دوشنبه ثبت کرد. اما پالایش و پخش شامگاه گذشته طی عقبگردی عجیب از ابلاغیه قبلی، قیمت محصولات فرعی نفت را طبق روال سابق و بر اساس ارز مرجع اعلام کرد. مسالهای که نهتنها سهام تولیدکنندگان بورسی این محصولات را با صف سنگین فروش مواجه کرد بلکه امید به اصلاح قیمت کالاها در دیگر حوزهها را کمرنگ کرد. به این ترتیب، فضای بیاعتمادی به دیگر گروههای کالامحور بازار هم سرایت کرد و بزرگان این صنایع تحت فشار عرضه قرار گرفتند. مروری بر فهرست طولانیترین صفهای فروش بازار و همچنین جدول نمادهای موثر بر ریزش شاخص کل سهام موید این ادعاست. به تعبیر شفافتر، پالایشیهایی نظیر «شبندر»، «شپنا»، «شتران»، «پارسان» و فلزکاران بزرگ بازار از جمله «فولاد» و «فملی» صدرنشین این فهرستها هستند.
«سوال» نگرانکننده؟
همزمان با تشدید هیجان در بازار سهام، رئیس جمهوری مهمان مجلس برای پاسخ به 5 سوال نمایندگان بود. طرح سوال از رئیسجمهوری که دهم مردادماه با ۸۰ امضا در جلسه علنی اعلام وصول شد، حسن روحانی را به مجلس کشاند تا به ۵ سوال نمایندگان درباره عدم موفقیت دولت در مدیریت قاچاق کالا و ارز، استمرار تحریمهای بانکی، عدم موفقیت دولت در کاهش نرخ بیکاری در چند سال اخیر، رکود اقتصادی شدید چندساله و افزایش روزافزون نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی پاسخ دهد. سرانجام جلسه علنی امروز برگزار شد و توضیحات رئیس جمهوری در مورد افزایش شتابان نرخ ارز، علت رکود اقتصادی، بیکاری و مقابله با قاچاق، نمایندگان را قانع نکرد. در رابطه با 4 سوال مذکور قوه قضاییه مسئول بررسی مغایرتهاست. با این حال به نظر نمیرسد این طرح سوال از لحاظ قانونی بار چندانی در پی داشته باشد.
از سوی دیگر، مطابق اخبار منتشر شده، امروز طرح استیضاح وزیر صنعت نیز با امضای 51 نفر کلید خورد. عملکرد این وزارتخانه در بازه اخیر شدیدا مورد انتقاد بوده است.
رفت و برگشت خودروییها در روز نگران بازار
توامان با عرضه سنگین در صنایع کالایی اعم از پالایشی، پتروشیمی و فلزات و معدنیها، تقاضای برای سهام گروه خودرو افزایش یافت. نمادهای این گروه که در روز گذشته عمدتا در مدار منفی قیمت قرار داشتند از میانه معاملات امروز و با پیشتازی «خساپا» با چرخش روند قیمتی مواجه شدند و برای مقاطعی هم صف خرید را تجربه کردند. دیگر نمادهای این گروه نیز به دنبال نوسان «خساپا» در محدوده نزدیک به سقف، وارد محدوده مثبت شدند اما این روند پایدار نماند و در ادامه شاهد افت تقاضا در این گروه و بازگشت بسیاری از نمادهای خودرویی به محدوده منفی بودیم.
در طرف دیگر بازار، داروییها و سیمانیهاو همینطور کاشیسازها نیز غالبا به لطف تقاضا قوی بر مدار رشد قیمت سهم قرار گرفتند. عملکرد مرداد شرکتهای سیمانی به پشتوانه افزایش نرخ فروش زمینهساز هشتمین صعود متوالی شاخص سیمانیها شده است.