از مدتها پیش، نشانههای واقعی ارزندگی سهام شرکتهای بزرگ در صنایعی چون فلزات اساسی، کانه فلزی و پالایشی نوید حرکت رو به جلوی شاخص کل را میداد اما شاید کمتر کسی انتظار شکسته شدن قله تاریخی نماگر بازار را با چنین قدرتی پیشبینی میکرد. تفاوت این حرکت با رشدهای قبلی در انعکاس واقعی رشد سودآوری سهام است. اتفاقی که بیش از پیش پشتوانه صعود را محکم میکند. عدم تمایل به فروش گسترده، رشد دامنهدار و منطقی و امکان رصد سرمایهگذاران از طریق گزارشهای ماهانه شرکتها از مهمترین تفاوتهای حرکت مثبت فعلی با رشدهای سریع گذشته است.
باد موافق در بادبان دلار
تجربه تاریخی نشان میدهد بزرگترین رشدها در بورس اوراق بهادار تهران ناشی از حرکت تورمی متغیرهای اقتصادی بودهاست. یکی از این متغیرها بدون شک نرخ دلار است.
انتظارات همواره به عنوان یک محرک قوی در اقتصاد حائز اهمیت است. محاسبات و بررسیهای صورت گرفته از مدتها قبل نشان میدهد که نرخ دلار با کنترل دستوری و سیاستگذاریهای ارزی بانک مرکزی هدایت میشود. همین امر انتظار برای کاهش قیمت این متغیر مهم بورسی را روز به روز کمرنگتر و حرکت خزنده و رو به جلوی دلار را تایید میکند. شاید بتوان گفت تکیه بر نرخ دلار یکی از مهمترین دلگرمیهای اهالی تالار شیشهای برای ادامه روند خرید و ارزشمند دانستن قیمت کنونی برخی از سهمهای بازار است. این نوع دلگرمی و اطمینان به جرات در هیچ یک از متغیرهای کلان تاثیرگذار وجود ندارد و از مهمترین دلایل میل کم سهامداران به فروش در قیمتهای فعلیست.
باور ادامه مسیر صعودی دلار به حدی قدرتمند است که برخی حتی از آن به عنوان سوپاپ اطمینان اصلاح احتمالی قیمتهای جهانی یاد میکنند. هرچند به عقیده نگارنده گزارش، از لحاظ اقتصادی رشدهای اینچنینی جز در موارد ارزآور، به هیچ وجه در درازمدت مطلوب نخواهد بود.
تلالو طلای سیاه
قیمت جهانی نفت برنت در آخرین روز معاملاتی (جمعه) بار دیگر به سطح 64 دلار نزدیک شد. این موضوع در کنار شنیدههایی مبنی بر احتمال تعدیل مثبت در سهام شرکتهای پالایشی؛ این روزها منجر به بازدهی مناسب سهام شرکتهای مرتبط شدهاست. اتفاقی که یکی از بازوهای قدرتمند حرکت شاخص کل به شمار میرود. در این وضعیت انتظار برای ارائه گزارش عملکرد پالایشیها بیش از پیش خودنمایی میکند.
گزارشهای جذاب ماهانه
در حال و هوای بررسی سودآوری شرکتهای تاثیرپذیر از قیمتهای جهانی و رصد مداوم گزارشهای ماهانه؛ در برخی صنایع دیگر شاهد گزارشهای قابلتوجهی هستیم.
گزارش آبانماه ایران خودرو با فروش 2 هزار میلیارد تومانی محصولات توجه بسیاری از فعالان بورسی را به خود جلب کردهاست. این مهم در حالی رخ میدهد که برآورد فروش محصولات - بجز قطعات – ایران خودرو از 1550 میلیارد تومان در ماه تجاوز نمیکند و با اتمام ماه هشتم سال پوشش فروش وسایل نقلیه 73.4 درصد است. شاید در نگاه اول فروش بیش از تولید ماهانه به چشم بیاید اما عملکرد تولیدی چشمگیر این شرکت در ماه گذشته در کنار افزایش تدریجی و آرام قیمت محصولات؛ اتفاق ویژهایست. این گزارش میتواند منجر به اقبال سرمایهگذاران به سهم مربوطه و سهمهای وابسته شود. هرچند گزارش سایپا چندان دلچسب نیست.
از طرفی گزارشهای ماهانه اغلب شرکتهای وابسته به کامودیتیها رضایتبخش و مطابق با پیشبینیهای قبلی «دنیای بورس» بودهاست.
سود آغشته به ریسک
تمام تفاسیر بعضا خوشبینانه در بازارهای مالی همواره سایه ریسکهای مختلفی را تجربه میکنند. بازار سهام ایران نیز از این اصل کلی مستثنی نیست. احتمال تغییر مسیر در بازارهای جهانی، ریسکهای سیاسی برجام و ترسهای ناشی از آن و در نهایت تنشهای منطقهای بزرگترین ریسکهای فعلی تالار شیشهای هستند. ریسکهای سیاسی بعنوان ریسک سیستماتیک؛ تر و خشک را با هم میسوزاند و بی رحمانه بر ارزندگی سهمها خواهد تاخت. به همین دلیل سرمایهگذاران همواره باید احتمال بروز چنین رویدادهایی را در پس ذهن خود داشته باشند و نسبت به موارد یاد شده حساسیت لازم را به خرج دهند.