شاخص بورس تهران در هفتهای که گذشت با رشد خفیف 54واحدی مواجه شد و در سطح 87هزار و 897 واحد ایستاد. این در حالی بود که در آستانه فتح کانال 88هزار واحدی، بازار سهام معاملات نسبتا کمرونقی را پشت سر گذاشت. به نظر میرسد رشد نسبتا سریع بازار سهام به ویژه در صنایع فلزی و معدنی و پالایشگاهی در ماههای اخیر، کمبود نقدینگی و ریسکهای سیاسی خریداران بالقوه سهام را در هفته گذشته محتاطتر کرد. این در حالی است که همچنان پتانسیلهای بنیادی قابل توجهی برای صعود و شکست قله تاریخی بورس تهران وجود دارد.
سه عامل ذهنی هراس بازار سهام
کمبود نقدینگی: معاملات بورس تهران همچنان زیر سایه کمبود مفرط نقدینگی دنبال میشود. با وجود آنکه از اواخر شهریورماه انتظار میرفت با تصمیمات بانک مرکزی درباره کنترل سود سپردههای بانکی، نقدینگی تازه نفس به بورس تهران سرازیر شود، اما حالا با گذشت تقریبا دو ماه از این موضوع هنوز خبری از افزایش ارزش معاملات روزانه بورس نیست. در حال حاضر متوسط ارزش معاملات روزانه بورس تهران در نمادهای عادی سهام و حق تقدم، حول و حوش رقم 100 میلیارد تومان میگردد که در مقایسه با بورس 350هزار میلیارد تومانی تهران رقم ناچیزی محسوب میشود و علاوه بر آن در مقایسه با ارزش معاملات پیش از شهریورماه تفاوت چندانی نکرده است.
رشدهای نسبتا سریع: اگرچه بورس تهران هنوز محرکهای بنیادین قابل توجهی برای ادامه مسیر صعودی خود که از اوایل تابستان کلید خورده دارد، اما رشد ماههای اخیر خصوصا در صنایع بزرگی از جمله فلزی-معدنیها و پالایشگاهها را میتوان رشدی سریع در نظر گرفت. در مقایسه با نرخ سود متوسط در اقتصاد فعلی ایران، رشد تقریبا 14درصدی بورس از ابتدای سال و همچنین رشد قابل توجه در نمادهای وابسته به قیمتهای جهانی رشدی نسبتا سریع تلقی میشود.
به ویژه آنکه بورس تهران در سالهای اخیر به رشدهای نوسانی و نهچندان پایدار عادت کرده است. به عبارت سادهتر ضمیر ناخودآگاه بازار سهام با توجه به تجربههای اخیر خود انتظار دارد پس از هر رشد نسبتا سریعی لزوما یک افت سریع اتفاق خواهد افتاد. غافل از آنکه جنس رشدهای ماههای اخیر بورس تهران با آنچه در فاصله سالهای 92 تا 94 تجربه میشد تفاوتهای اساسی دارد.
ریسکهای ادامهدار سیاسی: نکته دیگری که باعث میشود فعالان بورس تهران دست به عصاتر حرکت کنند، ریسکهای مداوم و ادامهدار سیاسی است که هربار با لباسی جدید بروز مییابد. این ریسک در مهرماه از جنس تهدیدهای برجامی بود و حالا در کسوت ناآرامیهای منطقهای و جر و بحثهای نگرانکننده سیاسیسون منطقه خود را ظاهر کرده است. ادامهدار شدن ریسکهای غیرقابل تحلیل از این دست، قاعدتا تمایل به پذیرش ریسک را در ادبیات سرمایهگذاری کاهش میدهد. به نظر میرسد تحرکات نسبتا سریع منطقه و اظهارنظرهای پرتعداد و مکرر سران قدرتهای منطقه و البته قدرتهای جهانی امنیت ذهنی سرمایهگذاران بورس تهران را مختل کرده است.
محرکهای فعلی و آتی بورس
قیمتهای جهانی: اولین محرک رشد بورس تهران در ماههای اخیر رشد قیمت جهانی فلزات و محصولات معدنی بود. همین عامل سبب رشد توجهات به شرکتهای فلزی و معدنی شد. این در حالی که هنوز اختلاف معناداری بین قیمتهای جهانی و قیمتهای مفروض در بودجه شرکتها دیده میشود. همین موضوع حاشیه نسبتا امنی را برای شرکتهای فلزی و معدنی فراهم کرده است. علاوه بر آن قیمت جهانی محصولات پتروشیمی (متانول، اوره و اولفین) با نزدیک شدن به ماههای سردتر سال و همزمان با افزایش بهای نفت، چشمانداز میانمدتی مناسبی دارد.
رشد نرخ ارز: در هفتهای که گذشت دلار مبادلهای از مرز 3500 تومان گذشت. روند دلار آزاد نیز در هفتههای اخیر صعودی بوده است و همچنان انتظار برای رشد آن تا پایان سال وجود دارد. رشد نرخ ارز اگرچه اثری دوگانه بر بورس تهران دارد، اما گروههای منتفع از رشد نرخ ارز بیشتر از گروههایی هستند از آن متضرر میشوند. در این باره «دنیای اقتصاد» گزارش مفصلی برای بررسی اثر نرخ ارز بر بورس تهران،منتشر کرده است. این گزارش را از دست ندهید.
ضمنا پیشنهاد میشود به منظور آگاهی از کلیات انتظارات کارشناسان و فعالان بازار سهام، نظرسنجی «دنیای بورس» درباره روند این هفته بورس را اینجا بخوانید.
آخرین اخبار صنایع
پالایشگاهها در مرکز توجهات: این روزها گروه فرآوردههای نفتی بیش از پیش در مرکز توجهات فعالان بازار سهام قرار گرفت است. اگرچه همچنان قیمتهای محصولات این شرکتها هنوز توسط شرکت پالایش و پخش اعلام نشده است، اما انتظار بازار این است که با فرض ادامه رویه پالایش و پخش از زمستان سال گذشته، اوضاع سودسازی پالایشگاهها بهتر شده است. افزایش نرخ دلار، رشد قیمت نفت و همچنین تلاشها برای آزادسازی محصولات فرعی پالایشی در بورس کالا نشان از آن دارد که میتوان به آینده پالایشگاهها امیدوار بود. درتحولات مهم هفته گذشته این گروه بر اساس تصمیم جدید شورای رقابت مقرر شده است تا ظرف مدت یک ماه، دستورالعملی برای عرضه وکیومباتوم پالایشگاهها با شرایط قراردادهای بلندمدت برای عرضه در بورس کالای ایران تهیه شود. براساس مصوبه سیصد و یازدهمین جلسه شورای رقابت، عرضه وکیومباتوم پالایشگاهها بهطور کامل در بورس کالای ایران و با محاسبه نرخ آزاد ارز انجام خواهد شد.
«دنیای بورس» طی گزارشی مفصل و دقیق به بررسی آخرین وضعیت پالایشگاهها پرداخته است. برای اطلاع از آخرین تحلیلها و سناریوهای صنعت پالایشگاهی حتما گزارش «سه بازیساز سود در 6پالایشگاه» را بخوانید.
افزایش تعرفه واردات ترانس: در گروه برقی، عضو سندیکای صنعت برق ایران گفت: به منظور جلوگیری از واردات ترانسهای خارجی، تعرفه گمرکی این کالا از ۲۴ به ۳۰ درصد افزایش یافت. در این شرایط، سرمایهگذاران خارجی (فاینانسورها) به جای وارد کردن ترانسهای کشور خود، ترانسهای ایرانی را خریداری میکنند. برای اطلاع از جزئیات بیشتر اینجا کلیک کنید.
داستان افزایش نرخ شکر: در هفته گذشته انتظار میرفت که نرخ شکر پس از برگزاری جلسه ستاد تنظیم بازار تعیین شود و پس از یک ماه و نیم انتظار افزایش نرخ آن محقق شود. با وجود آنکه تصمیمات جلسه مذکور رسانهای نشد، اما به نظر میرسد نرخ شکر رسما رشد کرده است. برای اطلاع از آخرین اخبار بازار قند و شکر گزارش «زمزمههای تأیید افزایش نرخ شکر» را بخوانید.