دنیای بورس: تا اینجا میتوان گفت که شرکتهای بورسی عملا دچار تغییر قابلملاحظهای نشدهاند. به عبارتی افزایش قیمت بنزین چندان روند سودآوری شرکتهای بورسی را تحتتاثیر قرار نمیدهد. با این وجود سیاست اخیر (به شرط تثبیت) میتواند مقدمهای بر سیاستگذاریهای جدید باشد که صنایع بورسی را، برخی کم و برخی زیاد، تحتتاثیر قرار خواهد داد.
دو اثر اصلاح قیمت بنزین بر بازار سهام
در رابطه با تاثیرهای غیرمستقیم افزایش قیمت بنزین چند مورد را باید در نظر داشت: نخست آنکه تشدید تنشها در کشور، بسته به چشمانداز آن در نگاه بازیگران بازار، میتواند به افزایش ریسک سیستمی تعبیر شود و فشار فروش را رقم بزند. با این حال به نظر میرسد چنین براوردی از افزایش ریسک سهام فراگیر نباشد. تا به اینجا تجربه نشان دادهاست که اینگونه تنشها موقت و زودگذر است و این مساله فشار فروشهای ناشی از آن را معمولا غیرمنطقی ساخته است. بهخصوص مرور آخرین مرحله تقابلها، در دیماه 96، به بازیگران بورسی یادآوری میکند که بیشواکنشی به ریسکهای موجود میتواند زیان را برای بخش بیش از اندازه محافظهکار بازار به همراه داشته باشد.
در عین حال طی روزهای اخیر دلالان ارزی بر موج هیجانی موجود سوار شده و قیمت ارز در بازار آزاد بار دیگر به بالاتر از مرز 12 هزار تومانی رسیده است. تحرکات اخیر بازار ارز، بار دیگر مطرحترین رقیب بازار سهام را فعال میکند و میتواند برای مقطعی شاهد نوسانهای غیرتثبیتکننده باشد. لازم به ذکر است که عمده اقتصاددانان کشور بر این موضوع اتفاق دارند که اصلاح قیمت بنزین نهتنها رشد محسوس نرخ دلار را از لحاظ محاسباتی پشتیبانی نمیکند، بلکه از لحاظ نظری میتواند اثری کاهنده و تعادلی بر بازار ارز داشته باشد. در این شرایط آنچه نرخ دلار را در مسیر صعود قرار میدهد اثر روانی و فضای هیجانی است که با فروکش چنین فضایی احتمالا باید در انتظار اصلاح محسوس نرخ ارز بود.
در رابطه با آخرین تحولات بازار ارز بخوانید: هیجانات صعودی در بازار ارز/ رابطه دلار و بنزین چیست؟
نشانههای دور و نزدیک افزایش قیمت بنزین
بر خلاف روند هیجانی روز گذشته، افزایش قیمت مصوب داخلی بنزین به خودی خود هیچ تاثیری در رشد سودآوری شرکتهای پالایشی ندارد. ضمنا به نظر میرسد تصور برخی از فعالان بازار مبنی بر تغییر قابلملاحظه در عملکرد خودروسازان با سیاستگذاریهای جدید چندان قابلاعتنا نیست. به علاوه آنکه بر کسی پوشیده نیست که روند قیمتی سهام خودروسازان مطرح بورسی هیچ رابطه مستقیمی با روند سودآوری آنها ندارد. بلکه بازار بر تجدید ارزیابی دارایی این بنگاهها متمرکز شده و در انتظار دادههای قطعیتری از این روند است.
در رابطه با روند قیمتی نمادهای خودرویی بخوانید: معامله سهام روی موج تجدید ارزیابی/ آیا خودروییها به مدار مثبت بازمیگردند؟
با این حال اصلاح قیمت بنزین میتواند نشانههایی از سیاستهای آتی داشته باشد. احتمالا در اولین گام باید در انتظار اصلاح سایر سوختها همچون گازوئیل باشیم و این مساله رشد هزینههای حملونقل را در پی خواهد داشت. با این حال اثر این موضوع بر سودآوری شرکتهای بورسی کاملا محدود است.
در عین حال نحوه تخصیص عایدات حاصل از اصلاح نرخ بنزین میتواند مشخص کند که آیا دولت راهکارهایی برای کاهش کسری بودجه را دنبال میکند و یا از این مساله چشم خواهد پوشید؟ در صورتی که عزم جدی برای جلوگیری از رشد بیوقفه نقدینگی وجود داشته باشد باید در انتظار بود که سیاستهای دیگری همچون تخصیص ارز 4200 تومانی نیز از بودجه سال آینده محو شوند و این مساله تعدادی از صنایع بورسی را به شدت متاثر خواهد ساخت.
در عین حال همچنان بحث افزایش مالیاتها و نرخ دیگر حاملهای انرژی برای سهامداران و صنایع بورسی باز است و باید در انتظار بود تا این موارد نیز تعیین تکلیف شوند.
نکاتی از معاملات این هفته بورس
در وهله نخست باید توجه داشت که روز گذشته اخبار متعددی از تلاش برخی نمایندگان مجلس برای به تعویق انداختن اصلاح قیمت بنزین و بازگردندان قیمتها به سطوح قبلی منتشر شده است. این موضوع که انگیزه اصلی اکثر نمایندگان از چنین اقدامی چیست کاملا قابل بحث است. با این وجود باید احتمال بازگرداندن قیمتها به سطوح قبلی را، دستکم برای مدتی کوتاه، جزو سناریوهای موجود گنجاند. برخی نمایندگان معتقدند که زمان اجرای این سیاست میتواند تا زمان ارائه جزئیات بودجه متوقف شود. به این ترتیب به نظر میرسد بودجه سال 99 یکی از پر دادهترین منابع اطلاعاتی بورس طی سالیان اخیر باشد.
همانگونه که پیشتر اشاره شد انتظار نمیرود نارضایتیهای موجود در قالب تنش ادامهدار بروز کند و بر این اساس پیش از هر چیز به سهامداران توصیه میشود فارغ از هیجانات، در ابتدا تصویر مورد انتظار خود از روزهای آینده را مشخص کنند و بعد از آن نسبت به نحوه حضور در معاملات تصمیم بگیرند.
مساله دیگر نیز به رویه قیمتها در بازار جهانی باز میگردد. هفته گذشته به نوعی هفته سنگاندازی دونالد ترامپ در مسیر مذاکرات تجاری بود. چینیها نه تنها خواستار صرفنظر امریکا از تعرفههای آتی بودند بلکه انتظار داشتند تا تعرفههای موجود مرحله به مرحله حذف شوند. با این حال دونالد ترامپ نشانههای امیدوارکنندهای به طرف چینی ارائه نداد. با این وجود برخی کارشناسان معتقدند تناقض گوییهای دونالد ترامپ و برخی مقامات امریکایی و چینی میتواند نشانهای از مقدمات توافق فاز اول دو کشور باشد. بر این اساس رصد تحولات جهانی نیز حائز اهمیت فراوان است.