«دنیای بورس» بررسی کرد

مختصات جدید پتروشیمی‌ها در بورس
مختصات جدید پتروشیمی‌ها در بورس

این روزها با خبر آزادسازی نرخ ارز صحبت‌های زیادی در خصوص محدوده ارزندگی، چشم‌انداز سودآوری، توانایی تحقق سودآوری شرکت‌ها و مسائلی از این دست در میان اهالی بازار سرمایه‌ بیش از پیش به گوش می‌رسد. در این گزارش سعی بر این است تا به طور کلی مختصات شرکت‌های صنعت شیمیایی را با فرض اعمال تحریم‌ها و آزادسازی نرخ ارز ترسیم کنیم.

بحث آزادسازی نرخ فروش اگر با فشار تحریمی همراه شود می‌تواند هم برای فروش داخلی شرکت‌ها و هم برای فروش صادراتی آنها محدودیت‌هایی ایجاد کند. در این گزارش محدودیت‌های شرکت‌های صادراتی و شرکت‌های متمرکز بر فروش داخلی مورد بررسی قرار می‌گیرد و راهکاری برای منظور کردن نرخ منطقی ارز برای تحلیل ارائه می‌شود. جدول حجم و سهم صادرات شرکت‌های مختلف گروه شیمیایی در پایان گزارش می‌تواند راه تحلیل را روشن‌تر کند.

در نگاه اول صحبت از مزیت صادراتی شرکت‌های پتروشیمی با آزاد شدن نرخ ارز مطرح می‌شود. در این خصوص فرض بر این است که شرکت‌هایی با سهم صادراتی بالاتر از زیرساخت‌های مناسب‌تری در خصوص صادرات محصولات خود برخوردارند و فرآیند آزادسازی نرخ ارز خصوصا با عرضه آن در سامانه نیما و با نرخ‌های مشخص شده فعلی اطمینان نرخ‌گذاری محصولات را برای تحلیلگران بیشتر می‌کند. اما اثر تحریم‌ها در بالا رفتن هزینه‌های شرکت‌های صادرکننده نباید از نظر دور بماند.


ریسک تحریم‌ها برای شرکت‌های صادراتی
در خصوص شرکت‌های صادرات محور هرچند آزادسازی قیمت‌ها یک مزیت عالی برای فروش محسوب می‌شود اما کاهش تمایل شرکت‌های خریدار خارجی به دلیل ریسک خرید از ایران از یک سو منجر به بالا رفتن هزینه فروش شرکت‌ها شده و از سوی دیگر تحمل بیشتر تضامین فروش و تخفیفات به منظور ترغیب مشتریان خارجی به خرید، شرکت‌های صادرکننده را تحت تاثیر منفی قرار می‌دهد.

تاثیر آزادسازی قیمت‌ها بر تقاضای موثر
بحث تقاضای داخلی و فاصله گرفتن شرکت‌های صادرات محور با شرکت‌های متمرکز بر فروش داخلی این روزها نقل محافل بورسی‌ست. سهم بالای تقاضای داخلی در قیمت‌های مشخص شده بورس کالا صرفا با منطق استفاده از رانت به وجود آمده و نه با هدف فروش داخلی و عمده تلاش سیاست‌گذاران برای کنترل قیمت‌ها به منظور کاهش فشار بر مصرف کننده نهایی تاکنون راه به جایی نبرده‌است. این موضوع برای اهالی بازار سرمایه به طور واضح مشخص است و به همین دلیل قید آزادسازی نرخ فروش محصولات داخلی در بورس کالا به دلیل کاهش تقاضای موثر این گروه (به دلیل از بین رفتن مزیت رقابتی برای استفاده از رانت) با عدم استقبال از سوی خریداران مواجه خواهد شد. پس در این صورت فروش شرکت‌هایی با تمرکز بر بازار داخلی با رکود سنگین مواجه می‌شود.

یک راه حل نهایی
شرکت‌های فروشنده محصولات در بازارهای داخلی به دلیل ایجاد مزیت فوق‌العاده فروش در قیمت‌های تکلیفی با مشتریان داخلی دست به نقد فراوانی مواجه بوده‌اند. بسیاری از این مشتریان در ظاهر مشتریان داخلی هستند اما در نهایت باید آنها را در زمره صادرکنندگان خرد به حساب آورد. در مورد این خریداران، قیمت فروش با یک فاصله تخفیفی مشخص می‌تواند کماکان مزیت خرید را حفظ کند. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که شرکت‌های فروشنده داخلی با اعمال تخفیف فروش دیگر از قید فروش مستقیم صادراتی محصولات خود رها می‌شوند و با ریسک صادرات مواجه نخواهند بود. توجه به این نکته ضروریست که حتی در صورت تخفیف نسبت به قیمت‌های آزاد نیز فاصله قیمت فروش با آنچه به صورت تکلیفی در صورت‌های مالی منعکس می‌شد نیز بسیار معنادار است و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها را به کلی تغییر خواهد داد. از سوی دیگر قیمت صادراتی برای صادرکنندگان با افزایش هزینه‌های فروش (که در قسمت قبل ذکر شد) و کاهش حجم فروش احتمالی و افزایش هزینه‌های جانبی می‌تواند نهایتا در نرخ معادل ارزی شرکت‌ها منظور شود. به این صورت که بسته به ساختار شرکت، نوع محصول صادراتی (شرکت‌های صادرکننده محصولات پتروشیمی محصولات خود را با شرایط ویژه‌ای از لحاظ شرایط حمل و نقل و بسته‌بندی می‌فروشند که محدودیت‌ها و هزینه‌های فروش را بیش از پیش افزایش می‌دهد) و توانایی‌های شرکت در خصوص فروش و همچنین حجم صادرات (هرچه حجم صادرات بیشتر باشد، ترفندهای اتخاذ شده برای فروش باید بیشتر و به تبع با هزینه بیشتری مواجه خواهد شد) ارز معادل برای شرکت‌های صادر کننده در محاسبات تحلیلگران باید با ضریب تعدیل منحصر به فرد منظور شود.

در جدول زیر سهم صادراتی فروش محصولات شرکت‌های پتروشیمی و معادل دلاری صادرات این شرکت‌ها ارائه شده است. برای بدست آوردن فروش دلاری شرکت‌ها به دلیل در دسترس نبودن اطلاعات کامل فروش ارزی در صورت‌های مالی تمام شرکت‌ها و به منظور سهولت در مقایسه، فروش ریالی صادراتی شرکت‌ها بر میانگین نرخ ارز سالانه (سال‌های 95 و 96) تقسیم شده‌است.



*داده‌های پتروشیمی پردیس مربوط به عملکرد 6 ماهه نخست این شرکت در سال‌های 95 و 96 است.  
 

نمودار روزانه صنعت اطلاعات بیشتر

ارزش تغییر درصد
11,999.18 78.15 0.65

نمادهای زیر مجموعه

پتروشیمی جم (جم4) پتروشیمی فناوران (شفن2) پتروشیمی شازند (شاراک) ح . بین‌ المللی‌محصولات پارس‌ (شپارسح) پتروشیمی جم (جم2) پاکسان‌ (شپاکسا) پتروشیمی‌ آبادان‌ (شپترو) پتروشیمی پردیس (شپدیس2) پتروشیمی‌شیراز (شیراز2) پتروشیمی شازند (شاراک4) معدنی‌ املاح‌ ایران‌ (شاملا) پتروشیمی‌ خارک‌ (شخارک4) صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس4) گسترش نفت و گاز پارسیان (پارسان2) س. صنایع‌شیمیایی‌ایران (شیران4) پتروشیمی پردیس (شپدیس) س. نفت و گاز و پتروشیمی تأمین (تاپیکو2) س. نفت و گاز و پتروشیمی تأمین (تاپیکو) گسترش نفت و گاز پارسیان (پارسان) گروه پتروشیمی س. ایرانیان (پترول4) پتروشیمی شازند (شاراک2) معدنی‌ املاح‌ ایران‌ (شاملا2) صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس) کربن‌ ایران‌ (شکربن) تولیدمواداولیه الیاف‌مصنوعی‌ (شمواد) صنایع‌شیمیایی‌سینا (شسینا) پلی‌اکریل‌ (شپلی) پتروشیمی جم (جم) ح . نیروکلر (شکلرح) س. صنایع‌شیمیایی‌ایران (شیران) پارس‌ پامچال‌ (شپمچا) صنایع پتروشیمی کرمانشاه (کرماشا) پلی‌اکریل‌ (شپلی2) پتروشیمی‌شیراز (شیراز) لعابیران‌ (شلعاب) گسترش نفت و گاز پارسیان (پارسان4) دوده‌ صنعتی‌ پارس‌ (شدوص) صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس2) صنایع‌ شیمیایی‌ فارس‌ (شفارس) گلتاش‌ (شگل) پاکسان‌ (شپاکسا2) پتروشیمی‌ آبادان‌ (شپترو2) سرمایه‌گذاری صنایع پتروشیمی‌ (وپترو) س. صنایع‌شیمیایی‌ایران (شیران2) گلتاش‌ (شگل2) دوده‌ صنعتی‌ پارس‌ (شدوص2) پتروشیمی‌شیراز (شیراز4) بین‌ المللی‌ محصولات‌ پارس‌ (شپارس) پتروشیمی‌ خارک‌ (شخارک2) نیروکلر (شکلر) گروه صنعتی پاکشو (پاکشو) ح . پتروشیمی شازند (شاراکح) گروه پتروشیمی س. ایرانیان (پترول2) س. نفت و گاز و پتروشیمی تأمین (تاپیکو4) پتروشیمی فناوران (شفن) ح . لعابیران‌ (شلعابح) صنایع پتروشیمی کرمانشاه (کرماشا2) پتروشیمی‌فارابی‌ (شفارا) گروه صنعتی پاکشو (پاکشو2) گروه پتروشیمی س. ایرانیان (پترول) پتروشیمی‌ خارک‌ (شخارک) پتروشیمی مارون (مارون4) پتروشیمی زاگرس (زاگرس) شرکت پتروشیمی خراسان (خراسان) پتروشیمی غدیر (شغدیر) پتروشیمی مارون (مارون2) توکا رنگ فولاد سپاهان (شتوکا) پتروشیمی زاگرس (زاگرس2) پتروشیمی غدیر (شغدیر4) پتروشیمی مارون (مارون) صنایع بهداشتی ساینا (ساینا) تولیدات پتروشیمی قائد بصیر (شبصیر4) شرکت پتروشیمی خراسان (خراسان2) تولیدات پتروشیمی قائد بصیر (شبصیر) پتروشیمی فسا (فسا) ح. پتروشیمی کازرون (کازروح4) ح.پتروشیمی جهرم (جهرمح) پتروشیمی گلستان (شستان) ح.کود شیمیایی اوره لردگان (شلردح) پتروشیمی ممسنی (ممسنی) ح.پتروشیمی ممسنی (ممسنیح) ح. صنایع پتروشیمی زنجان (زنجانح) صنایع پتروشیمی زنجان (زنجان) پتروشیمی گلستان (شستان2) کود شیمیایی اوره لردگان (شلرد2) ح. پتروشیمی فسا (فساح) صنایع پتروشیمی دهدشت (دهدشت) ح.پتروشیمی ممسنی (ممسنیح4) پتروشیمی کازرون (کازرو) پتروشیمی‌ اصفهان‌ (شصفها) پتروشیمی داراب (داراب) صنایع پتروشیمی دهدشت (دهدشت4) پتروشیمی کازرون (کازرو4) ح.صنایع پتروشیمی دهدشت (دهدشتح4) شیمیایی رنگین (شرنگی) صنایع پتروشیمی دهدشت (دهدشت2) ح.پتروشیمی داراب (دارابح) صنایع پتروشیمی تخت جمشید (شجم) پتروشیمی جهرم (جهرم) هنکل‌ پاک‌ وش‌ (شوش2) پتروشیمی ممسنی (ممسنی4) صنایع پتروشیمی زنجان (زنجان4) پتروشیمی‌ اصفهان‌ (شصفها2) کود شیمیایی اوره لردگان (شلرد) پتروشیمی امیرکبیر (شکبیر) کف (شکف) تولید سموم‌ علف‌ کش (شسم) صنایع پتروشیمی تخت جمشید (شجم2) ح. پتروشیمی کازرون (کازروح) ح.صنایع پتروشیمی دهدشت (دهدشتح) تولی‌پرس‌ (شتولی) هنکل‌ پاک‌ وش‌ (شوش) صنایع پتروشیمی تخت جمشید (شجم4) مجتمع پترو صنعت گامرون (شگامرن) ح . گروه صنعتی پاکشو (پاکشوح) مشارکت گچساران- 3 ماهه 18% (مگچسا1042) مشارکت گچساران- 3 ماهه 18% (مگچسا104) ح . س.نفت وگازوپتروشیمی تأمین (تاپیکوح) مدیریت صنعت شوینده ت.ص.بهشهر (شوینده) مدیریت صنعت شوینده ت.ص.بهشهر (شوینده2) پتروشیمی پارس (پارس) پتروشیمی پارس (پارس2) تولید مواداولیه الیاف مصنوعی (شمواد) پلی اکریل ایران (شپلی)