اثر نرخ بهره بر سایر نرخ ها

نرخ بهره بانکی چه تاثیری بر سایر نرخ ها می گذارد.

  • علی صادقین | مدرس و پژوهشگر اقتصادی

اصولا در دنیا نرخ بهره بانکی یکی از مقدمات تعیین نرخ بهره کلی اقتصاد است. بنابراین زمانی که نرخ بهره بین بانکی شروع به افزایش می‌کند، می‌توان گفت بانک مرکزی به نوعی در حال کنترل سپرده‌های غیر دیداری خود است. این اتفاق می‌تواند مقدمه‌ای برای تعدیل نرخ سود بانکی در جهت افزایش البته نه در نرخ‌های بالا محسوب شود. از طرفی گفته می‌شود انتظار کاهش نرخ سود بیشتر وجود دارد اما زمانی که نرخ سود بین بانکی با افزایش همراه می‌شود به نوعی با تناقض رو به رو می‌شویم چراکه این سیاست یکی از عوامل پیشرو و پیش‌بینی‌کننده نرخ سود است.

به هر حال با توجه به تورم فعلی،‌ رشد نقدینگی و تبدیل سپرده‌‌های غیر دیداری به سپرده‌های دیداری امروز در اقتصاد، به نظر می‌رسد که سیاست افزایش نرخ سود بین بانکی به نوعی مقدمه‌ای باشد در جهت تعدیل در نرخ سود‌ها و تاحدودی افزایش و کنترل نسبت سپرده‌های دیداری به سپرده‌های غیر دیداری.

اثرات افزایش نرخ سود بین بانکی برای سیستم بانکی تا حدودی افزایش هزینه جمع‌آوری پول نه از بخش حقیقی بلکه از طریق بخش حقوقی است. همچنین یکی دیگر از اثرات این مهم کنترل موجودی شبکه بانکی است چرا که بخشی از موجودی این شبکه متاسفانه ممکن است به بخش‌های غیر مولد هدایت شود بنابراین افزایش نرخ بهره بین بانکی می‌تواند این میزان از نقدینگی را در سیستم بانکی نگهداری کند.

از سویی با نگاهی به بازار بدهی پیش‌بینی می‌شود که افزایش سود بین بانکی اثر‌گذاری منفی در این بازار داشته باشد. بازار پول و بازار بدهی به نوعی جایگزین یکدیگر هستند بنابراین در صورتی که این سیاست اجرایی شود تا حدودی موقت خواهد بود و به محض اینکه بازار بدهی به یک عمق و حجمی از وضعیت مناسب برای اجرای عملیات بازار باز برسد، همگام با جذابیت اوراق در اقتصاد کشور که پیش‌بینی می‌شود در نیمه دوم سال شرایط بهتری داشته باشد به‌طور مجدد نرخ بهر‌ه‌های بین بانکی طوری کاهش پیدا خواهد کرد که این منابع به سمت بازار اوراق هدایت شود.

در حال حاضر چنین رویدادی به‌عنوان یک جایگزین برای بازار اوراق مطرح است چرا که سیستم بانکی به جای خرید اوراق،‌ ورود به عملیات بازار باز و توسعه بازار بدهی می‌تواند از نرخ بهره بین بانکی استفاده کند. از سویی مهم‌ترین فاکتور افزایش نقدینگی در شرایط فعلی به دو دلیل پایه پولی در نظر گرفته می‌شود.

نخست به واسطه نرخ ارز خالص، ارزش دارایی‌های خارجی بانک مرکزی در حال افزایش است و دیگر اینکه متاسفانه نسبت بدهی دولت به بانک مرکزی مطابق سال‌های گذشته در حال افزایش بوده و با توجه به کسری بودجه بیم آن می‌رود که این نسبت با افزایش همراه شود.

بر این اساس ضریب فزاینده پول تا حدودی کنترل شد اما عامل نقدینگی امروز رشد پایه پولی است؛ زیرا به جای سیستم بانکی، بانک مرکزی در حال حاضر ازطریق پایه پولی افزایش دهنده حجم نقدینگی است. البته بانک مرکزی سیاست‌‌های درستی اتخاذ کرده اما احتمال می‌رود که فشار دولت بر این نهاد منجر به تصمیم‌گیری‌‌های جدید شده باشد.

از طرفی افزایش نرخ ارز هم که خالص ارزش دارایی‌های بانک مرکزی را به‌صورت ریالی افزایش داده است می‌تواند در کنار موارد مطرح شده به‌عنوان عامل اصلی نقدینگی و به تبع‌ آن تورم و حتی انتظارات تورمی موجبات رشد پایه پولی را فراهم کند؛ به‌طوری که امروز در اقتصاد به‌صورت شفاف این مهم قابل مشاهده است.

چشم‌انداز بازار بدهی برای نیمه دوم سال و حتی سال آینده مناسب ارزیابی می‌شود و با توسعه بازار بدهی به بیش از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان در ماه‌‌های‌‌ آینده و سال جدید بخش قابل توجهی از تامین مالی، سیاست پولی بانک مرکزی،‌ هدایت نرخ بهره در اقتصاد بر پایه بازار بدهی خواهد بود.

این در حالی است که بخشی از تامین مالی با دغدغه کمتر هم در شرایط فعلی به بازار بدهی سپرده‌‌ خواهد شد، اگرچه کم عمق اما یکی از بازار‌‌های رو به رشد برای نیمه دوم سال ۱۳۹۹ و حتی برای سال ۱۴۰۰ بازار بدهی و اوراق خواهد بود.

نظرات کاربران

زمان ثبت نام وام کرونایی برای شاغلین فاقد بیمه + جزییات
پیش بینی آژانس از کاهش سرمایه‌گذاری نفتی در جهان
چرا نورکاران ایرانی از انجمن فولاد جدا شدند + جزییات
هشدار کرونا: کدام استان ها قرمزند | کدام استان ها مرز هشدارند
بالاخره فرجام قیمت سیمان چه شد + عکس
مهمترین برنامه « سیتا » + عرضه اولیه یک زیرمجموعه
خبر مجلس: سهمیه بندی بنزین تغییر میکند؟
کوئیک آر پلاس « خپارس » چند تومان فروخته میشود
نرخ جدید سود سپرده گذاری بانک ها اعلام شد + دلیل
سرانجام تولید نفت از میدان مشترک با عراق
اطلاعیه مهم: دامنه نوسان ۱۰ درصدی صندوق ها از دوشنبه + دلیل
هیات مدیره سازمان بورس تغییر کرد
دلیل افزایش قیمت مسکن چیست
10 میلیارد دلار برتر چه کسانی هستند
دو عرضه بلوکی « قجام » و « وشمال » + جزییات
هشدار سازمان بهداشت جهانی در کرونا در خاورمیانه
نرخ دلار چه تاثیری روی خودرو گذاشت
چند درصد مبتلایان هیچ نشانه ای ندارند
تاثیر دلار 4220 تومانی به دارویی ها
واکنش ایران به ورود فرانسه در پرونده قضایی ایران
دورنمای تولید نفت در سال 2021 + نمودار
تغییرات قیمت سیمان چه بود
تاثیر نرخ خوراک اتان بر سود پتروشیمی های بورسی
چالش اصلی در عرضه اولیه استقلال و پرسپولیس
یک یادداشت پُرنکته: آیا تورم میتواند ماندگار باشد
برنامه فروش ایران خودرو در تابستان
پیش بینی از قیمت شمش فولادی در هفته آینده + نمودار
اطلاعیه مهم درباره تغییر دامنه نوسان صندوق ها
چه تعداد بیماران کرونا افزایش یافتند؟
مراسم رونمایی از خودروی جدید « خپارس »

نمودار روزانه صنعت اطلاعات بیشتر

ارزش تغییر درصد
403,324.07 38,570.69 9.56