آینده دو اپراتور بندری بورسی

وضعیت صنعت اپراتوری بندری در دوران تحریم و کرونا

آینده دو اپراتور بندری بورسی

تازه ترین وضعیت دو اپراتور بندری حاضر در بورس همسو با تاثیرگذاری دو مسئله کرونا و تحریم‌ها مورد بررسی قرار گرفت. دورنمایی که در انتظار دو اپراتور بورسی است.

  • آرمین عبدی | کارشناس بازار سرمایه

بخش عمده‌ای از تجارت جهانی صنعت حمل‌ونقل را تجارت دریابرد به خود اختصاص داده است. این سهم بالا موجب شده است تا کشورهایی که به آب‌های بین‌المللی دسترسی دارند، نسبت به سایر کشورها از این مزیت برخوردار باشند که بتوانند واردات و صادرات خود را از طریق آب‌های بین‌المللی به اقصی نقاط دنیا با هزینه‌ای کمتر نسبت به سایر روش‌های انتقال کالا، انجام دهند.

در سال‌های اخیر با شروع جنگ تجاری میان دو ابراقتصاد دنیا یعنی چین و آمریکا، این صنعت با تهدیداتی روبه‌رو شد.

در ادامه و با شیوع ویروس کرونا در سال ۲۰۲۰ حجم تجارت دریایی دنیا با کاهش قابل ملاحظه‌ای مواجه شد؛ اما امید به کشف واکسن از یکسو و افزایش تقاضای انواع محصولات پس از راه‌اندازی مجدد کارخانه‌های صنعتی از سوی دیگر موجب شده تا این صنعت گام به گام به روزهای اوج خود نزدیک شود.

وضعیت صنعت اپراتوری بندری در کشور

ایران نیز با دسترسی به آب‌های دریای خزر از شمال و خلیج‌ فارس و دریای عمان از جنوب، پتانسیل بسیار بالایی برای نفع بردن از حجم بسیار بالای تجارت دریایی دارد. در سال‌های اخیر با راه‌اندازی بنادر جدید و گسترش بنادر موجود، سهم کشور از تجارت دریایی به‌مراتب بیشتر شده است.

در این میان شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات دریایی و بندری توانسته‌اند با استفاده از این پتانسیل بالا به درآمدهای مناسبی دست پیدا کنند و موجبات افزایش ثروت سهامداران خود را به‌نحو مناسبی فراهم آورند.

با توجه به دسترسی ایران به آب‌های بین‌المللی از طریق دریای عمان، بنادر جنوبی میزبان عمده تجارت دریایی کشور هستند. سازمان بنادر و دریانوردی متولی بنادر کشور است که از طریق برگزاری مزایده، ارائه خدمات را به شرکت‌های مختلف واگذار می‌کند. به‌همین دلیل شرکت‌های اپراتوری رقابت فشرده‌ای برای برنده شدن در مزایده‌های برگزارشده دارند.

افت ۱۵ درصدی

پس از تحریم‌های گسترده بین‌المللی علیه ایران در ابتدای دهه ۹۰ شمسی حجم تجارت دریایی کشور دچار شوک شد و با کاهش قابل توجهی روبه‌رو شد. اما در سال ۱۳۹۴ و به‌واسطه رفع تحریم‌های بین‌المللی روند تجارت دریایی ایران رو به بهبود می‌رفت تا در سال ۱۳۹۷ و با خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام حجم تجارت دریایی بار دیگر با افتی در حدود ۱۵درصد مواجه شد که موجب کاهش فعالیت‌های شرکت‌های اپراتوری بندری از این سال تا کنون شد.

گسترش ویروس کرونا نیز فشار مضاعفی بر این صنعت آورد تا در پایان دوره ۶ ماهه ابتدایی سال ۹۹، این صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل شاهد افتی ۲۰ درصدی در عملیات تخلیه و بارگیری بندری باشد.

سهم صنایع و بنادر

فرآورده‌های نفتی، کالاهای ساختمانی و مواد معدنی، کالاهای اساسی و کالاهای کانتینری رتبه‌های اول تا چهارم را از نظر حجم عملیات بندری در کشور دارند. بندر شهید رجایی (بندرعباس) و بندر امام خمینی به‌ترتیب با سهم ۵۸ و ۳۳ درصدی رتبه‌های اول و دوم را در بنادر کشور از لحاظ فرآورده‌های نفتی دارند. از نظر کالاهای کانتینری ورودی و خروجی بنادر کشور، بندر شهید رجایی با داشتن سهم ۹۰ درصدی از تجارت کالای کانتینری کشور حرف اول را در میان بنادر کشور می‌زند.

وضعیت صنعت اپراتوری بندری در بازار سرمایه

از جمله شرکت‌های بورسی که در این حوزه مشغول به فعالیت هستند، می‌توان به شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا (نماد حسینا) و شرکت تایدواتر خاورمیانه (نماد حتاید) اشاره کرد که عمده عملیات اپراتوری بندری را در کشور به‌عهده دارند.

در سال‌های گذشته حتاید سهم بالایی از ارائه خدمات در بنادر کشور را به‌عهده داشت؛ اما در دهه ۹۰ شمسی این حسینا بود که توانست با ایجاد زیرساخت‌های مناسب و لازم برای انجام امور بندری، سهم بالایی از خدمات بندری را در دست بگیرد؛ به‌گونه‌ای‌که در سال گذشته حدودا ۵۰درصد از سهم بازار این صنعت در بنادر کشور در اختیار حسینا بوده است.

سهم شرکت حسینا از خدمات کانتینری بندر رجایی عمدتا در بازه ۵۰ تا ۶۰ درصدی بوده و این شرکت را می‌توان بزرگ‌ترین اپراتور ارائه‌دهنده خدمات کانتینری کشور دانست.

شیوه‌های دریافت درآمد‌ها

درآمد شرکت‌های فعال در صنعت عمدتا به‌صورت ارزی بوده اما نحوه دریافت آن به این صورت است که شرکت‌ها پس از برنده شدن در مزایده‌های برگزارشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی، به عقد قرارداد با این سازمان اقدام می‌کنند.

قراردادها عمدتا به‌صورت دلاری بوده اما به‌صورت ریالی به شرکت‌ها پرداخت می‌شود. به‌عنوان مثال هزینه‌های اپراتوری بندری (THC) در چند سال گذشته حدود ۴۰ دلار به‌ازای هر کانتینر ۲۰ فوت (Per TEU) بوده است؛ اما شرکت‌ها بر اساس قرارداد منعقدشده مبلغ قرارداد را پس از کسر ۱۰ تا ۲۵ درصد تخفیف و به‌صورت ریالی دریافت می‌کنند. همین موضوع موجب شده است تا شرکت‌ها بتوانند از رشد نرخ دلار نیز منتفع شوند.

از سایر درآمدها می‌توان به درآمد اجاره مخازن نفتی و انبارداری کالاهای عمومی و کانتینری اشاره کرد. خدمات ارائه‌شده در حوزه فرآورده‌های نفتی به‌صورت ارزی به شرکت‌ها می‌رسند؛ اما انبارداری کالاها مطابق با نرخ مشخص‌شده توسط سازمان بنادر و دریانوردی و بر اساس تعداد روزهای انبارداری کالاها به‌صورت ریالی به شرکت‌ها تعلق می‌گیرد.

موارد هزینه

در طرف هزینه‌ها این قسمت حقوق و دستمزد است که عمده بهای تمام‌شده شرکت‌ها را به خود تخصیص داده است؛ به‌گونه‌ای‌که در سال‌های اخیر بیش از ۵۰درصد از بهای تمام‌شده شرکت‌ها به هزینه‌های پیمانکاری و حقوق و دستمزد اختصاص یافته است که بر مبنای رشد حقوق و دستمزد و تورم سالانه کشور رشد می‌کند.

پیش‌بینی سود حسینا

از لحاظ قیمت بیشترین مبلغ فروش شرکت با سهمی بیش از ۵۰درصد مربوط به خدمات تخلیه و بارگیری کانتینر است. با اضافه کردن مبالغ مربوط به انبارداری و سایر خدمات کانتینر به سهم فوق، مجموع مبلغ خدمات ارائه‌شده توسط شرکت در حوزه کانتینر به بیش از ۷۰درصد از کل درآمدهای شرکت بالغ می‌شود که نشان‌دهنده تمرکز بالای شرکت روی این بخش از خدمات قابل ارائه است.

همان‌گونه که قابل مشاهده‌ است سهم خدمات تخلیه و بارگیری کانتینر شرکت از سال ۱۳۹۷ همزمان با اعمال تحریم‌های جدید آمریکا روی ایران کاهشی چشم‌گیر داشته است؛ به‌طوری‌که در سال ۹۸ این سهم به نصف تقلیل پیدا کرده است. به‌همین دلیل سازمان بنادر و دریانوردی از سال ۱۳۹۸ تا کنون به‌جای کسر ۲۵درصد از هزینه‌های THC از شرکت‌ها این درصد را به ۱۰درصد کاهش داده که تا اطلاع ثانوی این کارمزد ۱۰ درصدی ادامه دارد.

این موضوع موجب افزایش مناسب درآمدهای شرکت‌های این حوزه خواهد شد. همان‌گونه که از صورت سود و زیان مشخص است سهم در سال آتی توانایی سودسازی ۲ هزار تومانی به ازای هر سهم را دارد. با فرض ثبات سیاست تقسیم سود شرکت در سال‌های گذشته می‌توان به P/ E تحلیلی در محدوده ۵/ ۳ واحدی رسید.

سود‌آوری آتی صنعت خدمات بندری و دریایی

نکته حائز اهمیت در پیش‌بینی سودآوری شرکت‌های فعال در صنعت در نظر گرفتن سهم بازار و مقدار خدمات ارائه‌شده توسط شرکت‌های صنعت است. به‌نظر می‌رسد با روی‌کار آمدن بایدن و بازگشت آمریکا به برجام در کنار بهبود شرایط دنیا ناشی از ریشه‌کن شدن ویروس کرونا در سال ۲۰۲۱، زمینه بازگشت حجم تجارت دریایی کشور به اوج تاریخی خود و به تبع آن بهبود وضعیت شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات بندری ایجاد شود.

این موضوع در کنار ثبات نرخ دلار در محدوده‌های کنونی می‌تواند موجب جهش درآمد شرکت‌های فعال در این صنعت شود. با توجه به ارزش بازار نسبتا کم شرکت‌های این صنعت و سودآوری تحلیلی مناسب برای سال‌های آتی، به‌نظر می‌رسد صنعت فوق پتانسیل مناسبی برای سرمایه‌گذاری با دید بلندمدت را دارد.

اطلاعات دو اپراتور بندری

نظرات کاربران

پذیره‌نویسی اوراق سلف برقی توسط یک بورسی
پول‌های سرگردان در کوره بورس سوخت
راه حل یک اقتصاددان برای مهار قیمت ها
بهترین اقدام دولت برای تعیین نرخ تسعیر ارز
وضعیت ۱۲۰ هزار پایانه فروشگاهی
چرا معاملات چک افت کرد + نمودار
قوانین ایران با FATF سازگار میشوند؟
فهرست متخلفان بورسی در قوه قضاییه | تفحص از بورس در دستور کار مجلس
پاسخ ایران به تروئیکای اروپایی چه بود
تغییرات جهانی قیمت سنگ آهن + جدول
بازار جهانی فولاد در سرازیری سقوط!
پیش شرط ایران برای مذاکره با آمریکا
قیمت خودرو از اول بهمن افزایش می یابد؟
زمان قرعه کشی فروش فوری ۶ محصول سایپا
امروز در بازار سهام چه اتفاقی افتاد
دلار بازار آزاد با دلار نیمایی فاصله گرفت + دلایل | کف قیمت دلار کجاست؟
دوباره همه بازارها ریزش کردند اما بیت کوین ...
سهامداران معترض پرچم بورس را پایین کشیدند! + فیلم/ پلیس به میدان آمد
یک گفت‌وگوی خواندی با احمدی نژاد | ناگفته‌هایی که گفته شدند/ احمدی نژاد:گفتم یارانه پول امام زمان است چون...
قطعی کامل برق فولادسازان و نوردکاران در زنجان و قزوین!
« دی » تجدید ارزیابی دارد + نکته مهم
برنامه « وگردش » برای واگذاری دارایی
چهار علت شکست خصوصی‌سازی در ایران | داستان حیف و میل ها
تحلیل ‌جروزالم پست | مجری تحریم‌ها به کمک بایدن می‌آید!
گفت و خواندنی با ظریف را از دست ندهید | او کاندیدای ریاست جمهوری میشود؟
۱۲ فرمان جو بایدن در روز تحلیف چه هستند
نکته امروز | انواع دارایی ها را چگونه دسته بندی کنیم
قیمت‌های جدید خودرو در راه است؟
تغییرات نسبت P/E « خراسان » + نمودار
امروز ورق « فولاد » چگونه فروخته شد

نمودار روزانه صنعت اطلاعات بیشتر

ارزش تغییر درصد
29,227.14 792.11 2.71