ریسک‌های بنیادی بورس تهران کدامند؟
ریسک‌های بنیادی بورس تهران کدامند؟

شاخص کل بورس تهران با وجود رشد قابل توجه در ابتدای معاملات در ادامه با فشار فروش در حال فاصله از سقف روزانه خود است. به این ترتیب تا این لحظه رشد شاخص به کمتر از 800 واحد محدود شده است و و در نهایت شاخص افت حدود 3 هزار واحدی را تجربه کرد. ارزش معاملات بورس نیز به 1800 میلیارد تومان رسید. مرور ریسک‌های بنیادی در شرایط کنونی لازم و با وجود نوسانات ماه‌های اخیر باید ریسک‌های پیش رو را در نظر گرفت. جهش قیمت از ابتدای موج صعودی سهام تاکنون، اثر کوتاه‌مدت اصلاح احتمالی قیمت انرژی، ریسک بازار جهانی و افت قیمت محصولات فولادی و پتروشیمی از جمله این موارد است که باید در تحلیل لحاظ شود.

دنیای بورس: طی روزهای اخیر به میزان رشد قیمتی عجیب نمادها از ابتدای سال اشاره شده بود. برای حفظ سطوح بالای قیمت سهام باید دلایل یا بهانه‌های قدرتمندی به تدریج حاضر شوند تا معاملات سهام داغ بماند. چندین برابر شدن قیمت سهام و رشد پرشتاب ماه‌های اخیر یکی از ریسک‌هایی است که در شرایط کنونی در بازار باید به آن توجه شود. این موضوع به خصوص در نمادهای کالایی و با شدت بیشتری در غیرکالایی‌ها باید مورد توجه قرار گیرد. در این خصوص نمی‌توان اظهارنظر دقیقی داشت زیرا نقدینگی سنگین مانع از ارائه پیشبینی دقیق می‌شود با این حال روز گذشته به برخی از موارد مانند شکل‌گیری تصور اشتباه از صعود همیشگی سهام اشاره شده بود. این پندار غلط از عدم تجربه اصلاح چند روزه ناشی شده است. در چنین شرایطی برای داشتن برآوردی از آینده سهام باید با نگاه یک معامله‌گر که در شرایط کنونی به سهام جذب شده و اتفاقا مهارت چندانی در سهام ندارد از نگاه کلان به معاملات نگاه کرد تا بتوان مسیر آتی را پیبشینی کرد. با این حال به صورت مشخص بالا ماندن ارزش معاملات نوید ادامه رونق را می‌دهد اما هر ریسک‌های موجود می‌تواند دستاویزی باشد برای تکرار هیجان در مسیر نزولی؛ مسیر معکوس هیجان ماه‌های اخیر.  

در بازار جهانی قیمت‌ها نزول محسوسی را تجربه کرده‌اند. در بازار جهانی قیمت شمش فولادی به میانه کانال 300 دلار رسیده است و قیمت ورق گرم به کف 400 دلار نزدیک شده است.

در بازار پتروشیمی گرچه قیمت پلیمرها بهبود نسبی را نسبت به کف چندین ساله تجربه کرده‌اند اما همچنان چشم‌انداز نزولی است. حضور گسترده محصولات پایین‌دست صنعت شل آمریکا در کنار افزایش ظرفیت در نقاط دیگر جهان مانند کشور خودمان و حذف اختلال مقطعی به وجود آمده در بازار نفت می‌تواند بار دیگر قیمت محصولات پتروشیمی را نزولی کند. البته این این موضوع از رویه قیمتی ماه‌های گذشته بازارها نتیجه گرفته شده است و برای رصد نوسان آتی قیمت‌ها باید با دقت بیشتری این متغیرها دنبال شود.

قیمت متانول تا حدودی بهبود یافته است اما همچنان نمی‌توان نگرانی از افزایش ظرفیت جهانی متانول را نادیده گرفت. علاوه بر این نوسان قیمتی نفت نیز بر متانول اثرگذار خواهد بود. در ایران وارد مدار شدن پتروشیمی‌های بوشهر، مرجان و کاوه با افزایش عرضه می‌تواند بر متانول اثر منفی داشته باشد. از طرفی قیمت محصولات پایین‌دستی MTOهای چینی نیز نزول کرده و سطوح بالای خوراک (متانول) را پذیرا نیست.

در بازار اوره تحریم ایران در بالا ماندن قیمت اوره موثر بوده است. ایران تا 6 درصد سهم از صادرات اوره جهانی را در اختیار دارد. با این حال اوره‌سازان ایرانی باید با تخفیف قابل توجه برای جلب مشتری باید محصول خود را به فروش برسانند. در بازار اوره نیز اثر تحولات گاز شیل، افت قیمت گاز طبیعی در بازار جهانی وضعیت کلان اقتصادی جهانی دارای اهمیت است.   

علاوه بر این در هفته‌های اخیر به انتظار برای تصمیم‌گیری در خصوص کاهش یارانه‌های انرژی اشاره شده بود. این موضوع نیز می‌تواند بر سودآوری شرکت‌ها فشار وارد کند. در مطالب گذشته به یارانه‌های سنگین در صنایع مختلف کالایی اشاره شده بود. همچنین نگرانی از بازار جهانی‌ همچنان وجود دارد و برای بررسی سودآوری شرکت‌ها باید به مجموعه‌ای از ریسک و فرصت‌ها توجه شود.  نکته مهم این‌که تحلیل ارائه‌شده از محصولات کالایی و احتمال رخداد آن تنها بر سودآوری اثرگذار خواهد بود و این در حالی است که بدون در نظر گرفتن «قیمت» سهام نمی‌توان در خصوص وضعیت کنونی اظهارنظر کرد.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر