پشت‌ پرده بحران‌زای حسابداری بانک‌ها
پشت‌ پرده بحران‌زای حسابداری بانک‌ها

یکی از نگرانی‌ها از صورت‌های مالی بانک‌ها که جا را برای خطای تحلیلی باز نگه داشته است نحوه شناسایی درآمد در صورت‌های مالی این بنگاه‌هاست. این موضوع البته به معنی اشتباه در عملکرد کنونی بانک‌ها نیست، بلکه موارد با اهمیتی است که می‌تواند جای خطا را برای محاسبه سود در صورت‌های مالی بانک‌ها باز نگه دارد.

دنیای بورس: یکی از موارد نگران‌کننده در قبال صورت‌های مالی بانک‌ها این است که حتی پس از انتشار گزارش‌های حسابرسی‌شده نیز نتوان اطمینان کافی را به صورت‌های مالی این شرکت‌ها داشت. در جدول زیر رویه شناسایی سود سه بانک بزرگ بورسی در صورت‌های مالی آورده شده است. این جدول نشان می‌دهد که بانک‌ها تا مدت زمان طولانی بدون اینکه وجهی از سوی تسهیلات‌گیرنده به بانک پرداخت شود در حال شناسایی درآمد روی تسهیلات اعطایی هستند. این موارد از صورت‌های مالی حسابرسی‌شده بانک‌ها گردآوری شده است. همچنین در صورت‌های مالی بانک‌ها آمده است که اگر دو ماه از تاریخ سررسید و قطع پرداخت اقساط گذشته باشد تسهیلات در طبقه غیرجاری و سررسیدگذشته قرار می‌گیرد. به این ترتیب در بازه زمانی 2 تا 6 ماه پس از تاریخ سررسید و قطع پرداخت مطالبات مطالبات سررسیدگذشته محسوب می‌شود. در بازه زمانی 6 تا 18 ماه از تاریخ سررسید و قطع پرداخت تسهیلات در دسته غیرجاری و معوق قرار می‌گیرد. اگر مدت مذکور بیش از 18 ماه از تاریخ سررسید و قطع پرداخت گذشته باشد تسهیلات به دسته مشکوک‌الوصل منتقل می‌شود. این دسته‌بندی نقش مهمی در نحوه محاسبه ذخایر عمومی و اختصاصی بر مطالبات بانک‌ها دارد.
بر این اساس بانک ملت بر اساس آن‌چه در صورت‌های مالی آمده وضعیت به مراتب بهتری را دارا است. زیرا هر چه میزان شناسایی تعهدی درآمد کمتر باشد ریسک کمتر در خصوص شناسایی سود موهومی برای بانک‌ها وجود دارد.
مبنای تعهدی شناسایی درآمد در صورت‌های مالی بانک‌ها احتمال شناسایی سود موهومی و تحقق‌نشده را افزایش می‌دهد. برای مثال در رویه تعهدی بانک‌ها روی مطالب خود از یک شرکت ورشکسته زمانی‌که دادگاه ورشکستگی شرکت تسهیلات‌گیرنده را تایید کند ادامه می‌دهد؛ اما با اعلام حکم ورشکستگی، بانک مجبور می‌شود که سودهای شناسایی‌شده را از دفاتر خود حذف کند و مابه‌ازای آن ذخیره در صورت‌های مالی خود شناسایی کند. این ریسک، باید در تحلیل عمیق صورت‌های مالی بانک‌ها مورد توجه تحلیلگر باشد. گرچه نمی‌توان تخمینی از واقعیت‌های موجود برای یک بانک جهت انجام تحلیل دقیق داشت با این حال از این موضوع نباید چشم‌پوشی شود.
این موضوع زمانی بحرانی‌تر می‌شود که موضوع امهال و استمهال مطالبات بانک‌ها نیز پیش می‌آید. اگر مشتری بانک پس از چندین سال نتوانسته اقساط تسهیلات خود را پرداخت کند این احتمال وجود دارد که بانک با ارائه پیشنهاد خود در صدد به روزرسانی بدهی مشتری خود باشد. زیرا اگر مدت زمان عدم وصول پول طولانی شود مطالبات به دسته مشکوک‌الوصول منتقل شده و مطابق با جدول تا زمان وصول وجه نقد امکان شناسایی سود برای بانک وجود ندارد. بر این اساس بعضا به گوش می‌رسد که بانک‌ها خود برای به روزرسانی تسهیلات غیرجاری چنین پیشنهادهایی را به مشتریان بدحساب خود ارائه می‌دهند.





نمودار روزانه صنعت اطلاعات بیشتر

ارزش تغییر درصد
1,723.81 16.20 0.94

نمادهای زیر مجموعه

بانک ملت (وبملت) بانک انصار (وانصار4) بانک‌ کارآفرین‌ (وکار2) بانک پاسارگاد (وپاسار) بانک پاسارگاد (وپاسار2) بانک سینا (وسینا4) بانک صادرات ایران (وبصادر2) پست بانک ایران (وپست) بانک تجارت (وتجارت2) بانک صادرات ایران (وبصادر) بانک سینا (وسینا2) بانک‌پارسیان‌ (وپارس) بانک‌اقتصادنوین‌ (ونوین2) بانک انصار (وانصار2) بانک تجارت (وتجارت4) بانک سینا (وسینا) بانک پاسارگاد (وپاسار4) بانک‌اقتصادنوین‌ (ونوین) بانک خاورمیانه (وخاور) بانک‌ کارآفرین‌ (وکار) بانک‌ کارآفرین‌ (وکار4) بانک ملت (وبملت4) بانک انصار (وانصار) بانک صادرات ایران (وبصادر4) ح.بانک انصار (وانصارح) بانک‌پارسیان‌ (وپارس2) بانک تجارت (وتجارت) بانک خاورمیانه (وخاور2) بانک ملت (وبملت2) بانک‌پارسیان‌ (وپارس4) موسسه مالی و اعتباری عسکریه (وعسکر2) بانک حکمت ایرانیان (حکمت) بانک سرمایه (سمایه) ح. بانک حکمت ایرانیان (حکمتح2) شرکت اعتباری کوثر مرکزی (وکوثر4) شرکت اعتباری کوثر مرکزی (وکوثر2) ح. بانک حکمت ایرانیان (حکمتح) موسسه مالی و اعتباری عسکریه (وعسکر) بانک حکمت ایرانیان (حکمت4) بانک گردشگری (وگردش2) بانک حکمت ایرانیان (حکمت2) بانک دی (دی4) شرکت اعتباری کوثر مرکزی (وکوثر) بانک دی (دی) بانک سرمایه (سمایه4) ح. بانک حکمت ایرانیان (حکمتح4) بانک گردشگری (وگردش) شرکت اعتباری ثامن (وثامن) ح . بانک خاورمیانه (وخاورح) اعتباری توسعه (توسعه2) اعتباری توسعه (توسعه) بانک شهر (وشهر4) شرکت اعتباری ملل (وملل) بانک آینده (وآیند2) بانک قوامین (وقوام2) بانک قرض الحسنه رسالت (وسالت) بانک آینده (وآیند4) بانک سامان (سامان4) بانک سامان (سامان) بانک شهر (وشهر) بانک آینده (وآیند) بانک قوامین (وقوام) بانک مهر اقتصاد (ومهر2) بانک سامان (سامان2) اعتباری نور (ونور) بانک مهر اقتصاد (ومهر4) بانک قوامین (وقوام4) اعتباری نور (ونور4) بانک مهر اقتصاد (ومهر) ح . اعتباری ملل (ومللح) اختیار خ حکمت-1180-960310 (حکمتخ1) بانک ایران زمین (وزمین4) بانک ایران زمین (وزمین) بانک ایران زمین (وزمین2) بانک سرمایه (سمایه) بانک گردشگری (وگردش4) بانک گردشگری (وگردش) بانک گردشگری (وگردش2)