جبهه‌های سودساز بازار سهام

دیده‌بان بورس شنبه (19 مرداد)
دیده‌بان بورس شنبه (19 مرداد)

در هفته‌ای که شاخص کل بورس کمتر از سه دهم درصد رشد کرد، شاخص هم‌وزن به عنوان نماینده سهام کوچک‌تر با جهش 5.3 درصدی همراه شد. این اختلاف محسوس در روند قیمتی سهام محل جدال تحلیلگران شده است. توجه به قدرت نقدینگی فعال در بازار سهام در کنار ریسک و فرصت‌های صنایع مختلف جواب‌های ساده‌ای چون «جریان سفته‌بازی کوتاه‌مدت است» یا «بازگشت بازار به سمت سهام بنیادی» برای کسب سود کافی نخواهد بود.

دنیای بورس: نماگر بورس تهران در یک رفت و برگشت در نهایت توانست بازدهی اندکی را در سومین هفته مرداد به ثبت برساند. این در حالی بود که موج تقاضا در سهام کوچک‌تر سودهای بعضا رویایی را عاید سهامداران کرد. هم‌زمان اما ارزش معاملات پس از افت اوایل ماه، بار دیگر مسیر صعودی را در پیش گرفته و به روزانه هزار میلیارد تومان نزدیک شده است. این نشانه‌ها به تحلیل‌گران چه می‌گویند؟ در تقابل ریسک کمتر و سود بیشتر، کدام نقاط بورس جذاب‌تر به نظر می‌رسد؟

تردید بزرگان؛ جذابیت کوچک‌‌ها: برای تحلیل وضعیت کنونی و احتمال سودآوری بیشتر در صنایع مختلف بازار سهام با محوریت ارزش بازار توجه به سه نکته جالب توجه است که نشان می‌دهد چرا تقاضا در گروه‌های کوچک‌تر بالاتر مانده است.

1) دیدگاه خودتاییدشونده: به طور عمومی در شرایط رونق و ورود پرشتاب نقدینگی شرکت‌هایی که بازیگران کمتری دارند (عموما کوچک‌تر هستند)، آماده صعودهای پرشتابی هستند. نگاهی به ارزش معاملات روزانه بالای هزار میلیارد تومان در سال جاری نشان‌دهنده ورود پرقدرت نقدینگی به بورس تهران است. به این ترتیب، در حالی بازدهی شاخص کل هم‌وزن (نماینده کوچک‌ترها) از ابتدای سال به 100 درصد نزدیک می‌شود که رشد شاخص کل بورس تهران کمتر از 43 درصد باقی مانده است. این موضوع حتی برای کسانی که اعتقادی به جریان‌های پولی ندارند نوعی تغییر نگرش ایجاد کرده است. به طوری که انتظار برای اقبال بیشتر به صنایع کوچک‌تر، خود تبدیل به یک پیش‌بینی خودمحقق‌شونده شده است.

2) موضوع دوم به ریسک جدی جنگ تجاری چین و آمریکا برای بازار جهانی برمی‌گردد. مساله‌ای که در کنار تثبیت نسبی نرخ دلار، انگیزه‌ها برای فعالیت در گروه‌های بزرگ، عمدتا کالامحور را کاهش داده است. بنابراین، پول‌های احتمالی که از صنایع بزرگ خارج می‌شوند و احتمالا محل جذابی خارج از بازار سهام برای سرمایه‌گذاری پیدا نمی‌کنند با انگیزه بیشتری به صف گروه‌های کوچک‌تر سهام می‌پیوندند.

3) گزاره سوم اما بر عملکردهای واقعا خوب و چابکی بخش قابل تاملی از شرکت‌های کوچک برمی‌گردد که در بسیاری از مواقع از نگاه بازار مغفول مانده‌اند. این گزارش‌ها مشابه هیزمی تازه، جریان سرمایه‌ها در گروه‌های کوچک را برافروخت. به طوری که حتی شرکت‌هایی که از نظر عملکردی وضعیت مطلوبی نداشتند، تحت تاثیر داستان‌سرایی‌ها و مقایسه‌های بعضا نادرست موج‌های صعودی را در پیش گرفتند. مهم‌ترین نتیجه نه چندان مطلوب این جریان‌سازی‌ها به سهام بازار پایه برمی‌گردد که بدون هیچ سود و ابهام جدی در چشم‌انداز آتی با رشدهای نجومی همراه شده‌اند.

گزاره‌های مزبور به معنای آن نیست که هر شرکت کوچکی بی‌پایه رشد کرده و عدم رشد بزرگان بورس اجحاف در حق آنهاست. بلکه این موارد نشان می‌دهد چگونه جریان بورسی در سال جدید تغییر کرده و در صورتی که عوامل فعلی باقی بماند در کوتاه‌مدت ادامه این روند چندان هم دور از انتظار نیست. هرچند سرمایه‌گذاران باید به شدت مراقب فروکش تب رونق باشند که در آن زمان، شرکت‌هایی که صرفا بر اساس موج‌های پولی حرکت کرده‌اند، با سبقت‌گیری جنون‌آمیز عرضه‌کنندگان مواجه می‌شوند. به عبارت دقیق‌تر اینکه با برچسب «کوچک‌ترها» و «بزرگان» بخواهیم به تحلیل بپردازیم مسیر را به اشتباه رفته و باید معیار خود را سودآوری واقعی شرکت‌ها و فرصت‌هایی دانست که آنها از آن بهره‌مند می‌شوند.  

عامل تغییردهنده بازی سهام: در این میان، شرکت‌های بزرگ کالایی در قیمت‌های فعلی بازار جهانی در سطوح جذابی از نظر بنیادی هستند. اما طبیعی است ریسکی که پیش روی اقتصاد جهانی قرار دارد، خریداران را کمتر به این سمت ترغیب کند. با این وجود اگر رویدادی مثبت در بازار کامودیتی رخ دهد و یا نگرانی‌ها فروکش کند، این سطوح پایین قیمتی می‌تواند بازی سهام را در میان‌مدت به نفع این گروه‌ها که اکنون در محدوده جذابی قرار گرفته‌اند (بدون در نظر گرفتن ریسک ریزش شدید قیمت‌های جهانی) تمام شود.

صف‌آرایی بانک‌های مرکزی در جنگ ارزی: در آن سوی مرزها اما بازارهای سهام در محدوده‌های قرمز معاملات خود را دنبال می‌کنند. جایی که جنگ تجاری چین و آمریکا این بار در جبهه ارزی فعال شده است. نسبت هر دلار به یوآن به مرز روانی هفت رسیده و آمریکایی‌ها به طور رسمی چین را به دستکاری ارزی متهم کرده‌اند. رویدادی که از دهه 1990 میلادی بی‌سابقه است و در صورتی که طی یک سال پکن و واشنگتن به توافق نرسند، تحریم‌های دولتی آمریکا علیه چین اعمال می‌شود. این مساله بسیاری را از آینده روابط این دو غول اقتصادی نگران کرده است. دونالد ترامپ نیز در آخرین اظهار نظر خود نسبت به رسیدن توافق در مذاکرات با چینی ابراز ناامیدی و البته بی‌تفاوتی کرده است. در سوی دیگر، بانک‌های مرکزی کشورهای مختلف از نیوزلند گرفته تا هند نرخ بهره خود را بیش از انتظارات کاهش دادند تا در این جنگ ارزی عقب نمانند. به طوری که انتظارات بازار کاهش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو آمریکا را نیز در نشست بعدی پیش‌بینی می‌کند که می‌تواند ادامه‌دهنده این مسیر باشد. البته برای ارائه تحلیل دقیق از وضعیت بازار جهانی هنوز نقاط ابهام زیادی وجود دارد، اما آنچه مهم است ریسک بالای بازارهاست که پس از یک دهه از بحران قبلی مالی جهانی دومرتبه نمایان شده است. بنابراین، حرکت بر اساس متغیرهای بازار جهانی ریسک‌پذیری بالایی را می‌طلبد و چندان تحلیل‌پذیر نمی‌نمایاند به طوری که حتی مفسران بین‌المللی نیز دچار سرگیجه شده‌اند.

  • رویدادهای خبری از نگاه «دنیای بورس»

الف) کلان: درپی تنش‌های اخیر در آب‌های خلیج‌فارس، آمریکا در تداوم سیاست‌های مداخله‌جویانه خود تصمیم گرفته است تا با دستاویز قرار دادن ضرورت حفاظت از تردد آزاد کشتیرانی در چارچوب یک ائتلاف نظامی در منطقه حضور یابد. پس از موافقت لندن برای پیوستن به این ائتلاف اما قدرت‌های اروپایی دیگر و در راس آنها آلمان روز چهارشنبه از رد این پیشنهاد خبر داد و سیاست کنونی ترامپ را با عنوان «تنش‌زایی حداکثری» توصیف کرد.

در همین حال درحالی‌که این روزها فرانسه در تلاش برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن است، رئیس‌جمهوری آمریکا روز پنج‌شنبه با اشاره به مذاکرات امانوئل مکرون، همتای فرانسوی‌اش با ایران درتوییتی نوشت که «هیچ کسی نمی‌تواند به نمایندگی از آمریکا با ایران حرف بزند.» دونالد ترامپ در توییتی ادعا کرد که ایرانی‌ها «مایوسانه دنبال مذاکره با ایالات‌متحده هستند؛ ولی علائم متفاوتی از سوی کسانی که داعیه نمایندگی ما را دارند دریافت می‌کنند از جمله رئیس‌جمهوری فرانسه.»

همچنین وزارت امورخارجه آلمان اعلام کرد که رئیس اینستکس به‌دلایل شخصی از سمت خود کناره‌گیری کرده است. به گزارش فایننشال‌تایمز، تلاش‌های اروپا برای ایجاد کانال مالی تسهیل تجارت با ایران [اینستکس]، روز پنج‌شنبه ‌دستخوش روندی رو به عقب شد؛ چراکه برند اربل، دیپلمات سابق آلمانی که به‌عنوان رئیس جدید اینستکس تعیین شده بود در لحظه آخر مجبور به‌کناره‌گیری شد.

خنگوی وزارت امورخارجه ایران به انتشار اخباری مبنی بر اعلام آمادگی رژیم صهیونیستی برای حضور در ائتلاف نظامی آمریکا با هدف تامین امنیت کشتیرانی در خلیج‌فارس واکنش نشان داد. وزیر امورخارجه رژیم صهیونیستی روز سه‌شنبه اعلام کرد که این رژیم در حوزه اطلاعاتی و دیگر حوزه‌ها به ائتلاف دریایی در خلیج‌فارس ملحق خواهد شد.

استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل تایید کرد که نامه مجید تخت‌روانچی، نماینده ایران به سازمان ملل در اعتراض به تحریم محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه این کشور از سوی آمریکا به شورای امنیت ارائه شده و به جریان افتاده است. سعید جوادقندیل، سفیر عراق در تهران از مذاکره با ایران برای عبور از تحریم های آمریکا و جایگزینی دینار با دلار در تجارت دو کشور خبر داد.

منابع غربی اعلام کردند چین در ماه جولای و در دومین ماه متوالی به تحریم‌های آمریکا علیه ایران بی‌اعتنایی کرده و حداکثر ۳۶۰ هزار بشکه در روز نفت از ایران وارد کرده است.

در داخل نیز عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی از نحوه ترخیص کالاهای اساسی در بندر امام‌خمینی(ره) بازدید کرد و خبر داد: موجودی کالاهای اساسی در انبارها نسبت به سال گذشته حاکی از ۹۰ درصد افزایش است

ب) صنایع: با ورود قوه‌قضائیه به موضوع واگذاری سهام خودروسازان، خصوصی‌سازی دو شرکت بزرگ خودروساز کشور وارد مرحله جدیدی شد. هرچند رضا رحمانی، وزیر صمت عنوان کرده که تا پایان سال ۹۹ سهام خودروسازان را واگذار خواهد کرد، اما حالا رئیس سازمان بازرسی کل کشور خصوصی‌سازی دو شرکت خودروساز را مشروط خوانده است.

ج) شرکت‌ها: درپی فعال شدن فاز نخست بازار بورس انرژی برق در کشور، امکان عرضه و معامله برق و خرید مستقیم انرژی توسط مصرف‌کنندگان بزرگ (بالای ۵ مگاوات) از طریق بورس انرژی ایران فراهم شد.

سردار کمال هادیفر، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی اعلام کرد که از سال ۹۹ شماره‌گذاری خودروی سواری پراید متوقف می‌شود. همچنین ایران‌خودرو از ساعت 11 امروز، 4 محصول خود را در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد.در طرح ویژه تابستانه این شرکت که به‌صورت فروش فوری برگزار می‌شود، چهار محصول دنا پلاس، پژو SLX405، پژو پارس و پژو 206 صندوق‌دار عرضه می‌شود.

رسول اشرف‌زاده، مدیرعامل گروه پتروشیمی سرمایه‌گذاری ایرانیان گفت: با بهره‌برداری از سه طرح پتروشیمی لردگان، ایلام و سولفات پتاسیم ارومیه تا پایان امسال، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن به ظرفیت صنعت پتروشیمی کشور افزوده می‌شود.

محمد علی شیرازی، مدیرعامل سرمایه‌گذاری صبا تامین ضمن اشاره به میزان سود عملیاتی در دو ماهه دوره مالی جدید از عرضه اولیه شستا، ۲۲ زیرمجموعه دیگر و این هلدینگ تا پایان سال در بورس و فرابورس خبر داد. در همین حال بلوک 50 درصدی سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران با قیمت هر سهم 1670 تومان قرار است روز چهارشنبه 20 شهریورماه عرضه شود.

امروز عرضه اولیه شرکت‌های جدید به بازار با ۱۵ درصد از سهام شرکت پخش هجرت به عنوان هشتمین سهم جدید سال و اعلام آخرین اطلاعات از سر گرفته می شود بعد از عرضه اولیه ۱۵ درصد از سهام پخش هجرت در شنبه ، ۱۰ درصد از سهام سه شرکت نیروگاه جهرم، فناواکارت و جنرال مکانیک آماده واگذاری در فرابورس شده‌اند. همچنین علی تیموری، مدیرعامل و مدیرسرمایه گذاری تامین سرمایه لوتوس از انجام اقدامات اولیه برای ورود استارت آپ معروف به بازار سهام خبر دادند.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر