دیده‌بان بورس شنبه (21 اردیبهشت)

پیام دو قوی سیاه به بازارها

دیده‌بان بورس شنبه (21 اردیبهشت)

اولین هفته منفی بازار سهام در سال 98 تجربه شد و دلار توانست بازدهی بالاتری از بورس در این مدت کسب کند. بازار جهانی روزهای پرتلاطمی را به علت نگرانی از جنگ تعرفه‌ای چین و آمریکا پشت سر گذاشت. به نظر می‌رسد دو اتفاق نادر یا «قوی سیاه» میان فعالان بازار طرفدار پیدا کرده که هرچند در نگاه نخست پیام بدی دارد، اما در روی دیگر سکه خود می‌تواند پتانسیل‌های جالبی را رو کند.

دنیای بورس: عقب‌نشینی چهار درصدی شاخص بورس بار دیگر نگاه‌ها به این بازار را معطوف به فضای هیجانی کرد که چندان قابل پیش‌بینی نیست. هم‌زمان پناهگاه‌ها نظیر دلار و سکه مورد هدف سرمایه‌گذاران قرار گرفتند و رشدهای محسوسی را در هفته گذشته تجربه کردند.

نمایش‌های تازه تحریمی: اساس نوسانات هفته گذشته بازارها به التهابات غیراقتصادی مرتبط بود. به طوری که رییس کل بانک مرکزی نیز نوسان نرخ دلار را ناشی از عوامل سیاسی عنوان کرد. در یک‌سالگی خروج آمریکا از برجام، رئیس جمهور کشورمان هم‌زمان از کاهش تعهدات برجامی و مهلت دوماهه به اروپا برای تعیین تکلیف خبر داد. این در حالی بود که اروپا استقبال جدی از این ماجرا نکرد. نتیجه این وضعیت افزایش عدم قطعیت معامله‌گران شد.

با این حال، وضعیت اقتصادی که بورس تهران آن را تجربه می‌کند جذابیت‌های غیرقابل چشم‌پوشی از سوی تحلیلگران دارد. بنابراین، از یک سو اگر بدترین سناریو یعنی تقابل نظامی ایران و آمریکا محقق شود واکنش فعلی بازارها طبیعی می‌نماید. این نوع نگاه هرچند بیانگر دید بسیار منفی سرمایه‌گذاران خواهد بود، اما یک جنبه جالب توجه دارد. وقتی انتظارات در منفی‌ترین حالت خود قرار می‌گیرد، هرگونه رویداد یا سیگنال مثبت ظرفیت صعود قابل توجهی را در قیمت‌ها ایجاد می‌کند. بنابراین، فرصت‌های این چنین را سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر استفاده می‌کنند. در واقع بازارها روی «قوی سیاه» یا اتفاق نادری حساب باز کرده‌اند که هرگونه انحراف از آن می‌تواند معادلات را به طرز چشم‌گیری بهم زند.  

صلح بی‌دوام تجاری: دونالد ترامپ پس از غافلگیری ابتدای هفته، نهایتا روز گذشته تعرفه‌ها بر کالاهای چینی را از 10 به 25 درصد افزایش داد. این مساله منجر به افزایش نگرانی از قوی سیاه دوم، این بار در بازار جهانی شد. به عبارت دقیق‌تر، شرایط ضعف اقتصاد جهان بسیاری را نسبت به احتمال تشدید جنگ تجاری میان دو غول بزرگ اقتصاد دنیا نگران کرده است. همین امر کافی بود تا قیمت کامودیتی‌ها افت سنگینی را در معاملات هفته گذشته تجربه کنند. اما این دیدگاه بد نسبت به آینده اقتصاد جهانی، هرگونه سیگنال مثبت از فضای مذاکرات را می‌تواند اهرم سنگینی در جهت افزایشی نشان دهد. به عنوان نمونه، توییت آخر شب گذشته دونالد ترامپ مبنی بر آنکه هنوز مذاکرات با چین ادامه می‌یابد منجر به صعود قیمت کامودیتی‌ها شد. حال باید منتظر ماند و دید هرگونه سیگنال مثبت از مذاکرات تجاری که به عقیده کارشناسان نیاز احتمالی ترامپ برای انتخابات بعدی است، قیمت نسبتا مناسب است.

  • رویدادهای داخلی از نگاه «دنیای بورس»

الف) کلان: عباس عراقچی؛ معاون وزیر امور خارجه ایران با تاکید بر اینکه تاکنون از برجام خارج نشده‌ایم، گفت: ایران خروج از این توافق بین‌المللی را مرحله به مرحله در دستورکار قرار داده است. پیش‌تر هم اتحادیه اروپا و دیگر کشورهای عضو برجام نسبت به تصمیم ایران در رابطه با توقف برخی اقدام‌های هسته‌ای بر پایه معاهده برجام بیانیه مشترک صادر کردند.

همچنین فرهاد دژپسند؛ وزیر اقتصاد با اشاره به اطلاعیه بانک مرکزی درباره تشکیل بازار متشکل ارزی گفت: فعالیت این بازار از هفته آینده آغاز و تاثیر مثبتی در بازار ارز بر جای می‌گذارد. امیدواریم قیمت واقعی دلار نیز در این بازار کشف می‌شود.

همچنین عبدالناصر همتی؛ رئیس کل بانک مرکزی در یادداشتی اینستاگرامی با اشاره به نوسان‌های اخیر نرخ ارز اشاره کرد: این روزها با موج اخبار سیاسی، نرخ ارز نوسان‌های زیادی را تجربه کرده است که الزاماً اقتصادی نیست و محصول متغیرهای سیاسی است، چرا که عوامل بنیادی اقتصادی در این مدت تغییرات قابل توجهی نداشته‌اند. لذا با توجه به تغییرات مداوم شیب و جهت متغیرهای سیاسی، توجه مردم را به ریسک زیاد این بازار جلب می‌کنم.

در رویداد دیگری، مازیار حسینی؛ معاون مسکن وزارت راه و شهرسازی با بیان اینکه مالیات‌های بخش مسکن نباید باعث فرار سرمایه از این بخش شود، گفت: در ماه‌های آینده لایحه مالیات بر عایدی مسکن در این خصوص در دولت تنظیم و به مجلس ارسال می‌شود.

ب) صنایع: عباس معمارنژاد؛ معاون وزیر اقتصاد با اشاره به آخرین وضعیت فروش اموال مازاد بانک‌ها گفت:‌ بدهی دولت به بانک‌ها امسال تعیین تکلیف می‌شود. در همین حال حسین امیری گنجه؛ سرپرست معاونت اقتصادی و برنامه ریزی سازمان تامین اجتماعی از بدهی ۴۰ هزار میلیارد تومانی تامین اجتماعی به بانک‌ها خبر داد.

همچنین در رویداد دیگری رضا رحمانی؛ وزیر صنعت، معدن و تجارت در احکامی جداگانه محمدباقر عالی را به عنوان معاون وزیر و رییس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) و محمدرضا سجادیان را به عنوان عضو موظف هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن(ایمیدرو) منصوب کرد.

از همان اواخر چهارشنبه شب، وزارت خزانه‌داری آمریکا دستور خصمانه دونالد ترامپ مبنی بر تحریم بخش آهن، فولاد، مس و آلومینیوم ایران را ابلاغ کرد. بنابر دستور اجرایی ترامپ، بخش فلزات و معادن ایران که به گفته آمریکایی‌ها می‌تواند در تامین مالی برنامه هسته‌ای ایران موثر باشد، مشمول تحریم شده است. از دید تحلیلگران این اقدام پیش‌تر هم اعمال شده و بیش‌تر جنبه روانی دارد و البته برخی دیگر تاکید دارند این تصمیم اما ممکن است برخی هزینه‌ها را همچون هزینه بازاریابی را در این عرصه بالا ببرد. 

همچنین رییس کل بیمه مرکزی مصوبه شورای‌عالی بیمه در خصوص سهم علی‌الحساب شرکت‌های بیمه از مبلغ 300 میلیارد تومان براساس آمار اولیه پرتفوی بیمه شخص ثالث را برای اجرا ابلاغ کرد.

ج) شرکت‌ها: فروش فوری دو محصول پُرطرفدار ایران خودرو از امروز شروع می‌شود که شامل پژو ۲۰۶ صندوق دار V۸ و پژو پارس سال است.

گروه توسعه انرژی تدبیر در نظر دارد بلوک ۱۰ درصدی شرکت پتروشیمی قائد بصیر را به طور عمده و نقد از طریق عرضه در بازار دوم معاملات فرابورس روانه میز فروش کند تا در صورت انجام، درصد مالکیت خود را کاهش دهد. بر این اساس، مقرر شده ۳۳ میلیون سهم در نماد «شبصیر ۴» روز چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت عرض شود. در این واگذاری قیمت پایه هر سهم ۱۸۵۲ تومان و قیمت پایه کل ۶۱.۱ میلیارد تومان تعیین شد. همچنین میزان سپرده حضور در رقابت ۶.۱ میلیارد تومان معادل ۱۰ درصد قیمت پایه کل در نظر گرفته شد.

در پی انتشار اخباری مبنی بر خرید ۵۰ درصد «آی گپ» توسط همراه اول، این شرکت نسبت به خبر مزبور واکنش نشان داد و آن را از اساس تکذیب کرد.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر