نقشه نیمروز شنبه (20 مرداد)

سایه سنگین عرضه بر سهام

نقشه نیمروز شنبه (20 مرداد)

روند اصلاحی نماگر اصلی سهام که از پایان هفته گذشته آغاز شد در معاملات امروز با شدت کمتری ادامه یافت. پس از رشد قابل‌توجه قیمت سهام شاخص‌ساز و سقف‌شکنی شاخص کل، میل به فروش این سهام در بین معامله‌گران بیش از تقاضاست. به همین دلیل، شاخص کل بر خلاف شاخص هم‌وزن افت 1.9 درصدی را در پایان معاملات ثبت کرد.

دنیای بورس: شاخص کل پس از جهش 23 درصدی ظرف 9 روز کاری، در واپسین روز از معاملات هفته قبل، تحت فشار عمومی عرضه عقب‌گردی 1.5 درصدی را به نمایش گذاشت. اصلاح قیمت سهام که از چهارشنبه گذشته آغاز شد در معاملات امروز نیز ادامه یافت. فشار فروش در معاملات صبحگاهی امروز به شدت روز چهارشنبه نبود اما رفته رفته این فشار فروش بیشتر شد؛ به‌طوری که شاخص کل در انتهای کار بازار افت بیش از دوهزار و 500 واحدی، یعنی معادل 1.9 درصد را به ثبت رساند. در نقطه مقابل، رشد شاخص کل هم‌وزن که نماینده اثر یکسان نمادهاست از افزایش تقاضا در صنایع کوچکتر حکایت دارد. به عبارت دیگر، این اتفاق نشان از چرخش منابع نقدی آزاد شده به سمت صنایع کوچکتر دارد و همین امر منجر به جهش قیمت در این نمادها شده است.

سنجش فشار عرضه در بزرگان

گرچه رهایی بخشی از منابع ارزی از قید نرخ‌های دستوری در قالب بازار دوم اتفاق مبارکی بود که پس از 4 ماه خطای سیاست‌گذار رسمیت یافت، اما همچنان بازار سهام چشم‌انتظار آشکارشدن گوشه‌های پنهان سیاست جدید ارزی است. به بیان ساده‌تر، فعالان اقتصادی اکنون منتظر ابلاغ دستور‌العمل‌های تکمیلی این سیاست‌اند که در قالب آن، نرخ خوراک و قیمت محصولات بخش عمده‌ای از شرکت‌های زیرمجموعه صنایع پتروشیمی، پالایشی و فلزات اساسی بورس تهران مشخص خواهد شد.

انتظار اغلب فعالان بازارها این است که قیمت پایه محصولات فلزی و پتروشیمی در بورس کالا که پیش از این با نرخ رسمی ارز -دلار موسوم به 4 هزار و 200 تومانی- قیمت‌گذاری می‌شد بر مبنای نرخ‌های جدید بازار دوم یعنی نرخ بالای 8 هزار تومان تعیین شود. بنابراین، با توجه با کشف قیمت ارز صادرکنندگان پتروشیمی تقریبا از این ناحیه ابهامی وجود ندارد و در صورت تعیین نرخ‌های خوراک در این صنعت و اعلام شیوه قیمت‌گذاری محصولات کالایی می‌توان به بازگشت شاخص به مدار صعود خوش‌بین بود.

زیر ذره‌بین نیمروز

همان‌طور که انتظار می‌رفت پرگردش‌ترین سهام امروز متعلق به گروه پتروشیمی، یعنی «شاراک» و «پارس» بودند. حدود یک‌چهارم ارزش معاملات امروز تا ساعات انتهایی بازار  به دو سهم پتروشیمی شازند و پتروشیمی پارس تعلق داشت. این دو نماد که در روزهای قبل از مقاصد اصلی جذب نقدینگی بودند در معاملات امروز تحت فشار شدید فروش قرار گرفتند و بهای سهمشان در سطوح پایین روزانه ثبت شد. به طور کلی، طولانی‌ترین صف‌های فروش امروز در اختیار نمادهای گروه پتروشیمی بود. به نظر می‌رسد رشد قابل‌ملاحظه ارزش سهام این گروه در 10 جلسه معاملاتی قبل در کنار ابهام در نحوه نرخ‌گذاری این صنعت موجب افزایش عرضه‌ها در این گروه شده است. تامین‌کنندگان یوتیلیتی و معدنی‌ها نیز به طور دسته‌جمعی با افت قیمت سهم به کار خود ادامه می‌دهند. در گروه فلزات نیز عرضه قدرت‌نمایی بیشتری از تقاضا نشان می‌دهد. با این حال، شدت عرضه‌ها به اندازه دو گروه پتروشیمی، یوتیلیتی و معدنی نیست.

معدنی‌ها طی دوره رونق اخیر به دلیل برخورداری از اهرم سادگی در فرآیند تولید و فروش نسبت به گروه فلزات رشد سریعتری را رقم زدند و به همین دلیل در جریان دادوستدهای امروز نیز فشار سنگین‌تری از ناحیه فروش را تجربه می‌کنند. این شرکت‌ها به دلیل تولید مواد خام‌تر از سویی به هزینه تولید کمتر و از سوی دیگر با امکان صادرات بیشتری مواجه هستند که در فرآیند آزادسازی قیمت‌ها می‌توانند پتانسیل سودآوری بالاتری داشته باشند و به همین دلیل روند افزایش قیمت سریع‌تری را نسبت به سایر تولید‌کنندگان زنجیره فولادی تجربه کردند و اگنون با فشار فروش بیشتری مواجه هستند.

در سوی دیگر بازار، بر خلاف پتروشیمی‌ها و گروه‌های فلزی و معدنی که اغلب در دامنه منفی قیمت در حال معامله هستند، گروه پالایشی با قدرت‌نمایی تقاضا مواجه است و سهام اکثر نمادهای این گروه رشد قیمت را تجربه می‌کنند. هر چند تولیدکنندگان روانکار‌ این گروه با فشار نسبتا زیاد فروش در کف روزانه قیمت معامله می‌شوند. قدرت خرید سهامداران حقیقی در این گروه بیش از معامله‌گران حقوقی است که در سبزپوشی قیمت‌ها نیز منعکس تبلور یافته است.

قدرت‌نمایی تقاضا در سهام شرکت‌های بیمه‌ای
با شروع دور اول تحریم‌های یکجانبه ایالات متحده آمریکا علیه ایران و مشکلات احتمالی برای بیمه محصولات صادراتی ایران توسط شرکای خارجی، به نظر می‌رسد تداوم روند فروش شرکت‌های داخلی به خریداران خارجی مستلزم ورود و تضمین شرکت‌های بیمه داخلی‌ست. همین موضوع به دلیل اهرم بالای وزنی معاملات احتمالی، نقدینگی خوبی را به سمت سهام شرکت‌های بیمه‌ای بورسی و خصوصا بیمه آسیا کشانده‌ است.

ایست خودرویی‌ها و انبوه‌سازان
در گروه خودرو و انبوه‌سازی هم که در پایان هفته پیش با استقبال سهامداران رشد محسوس قیمت را تجربه کردند در معاملات امروز به دلیل شناسایی سود متعادل‌تر معامله می‌شوند. ترس کاهش فروش ناشی از اعمال تحریم‌های خودرویی و رکود تورمی به عنوان سدی بزرگ در معاملات بازار املاک، از بزرگترین دلایل کلان برای فاصله‌گرفتن سرمایه‌گذاران از خرید سهام این دو گروه شناخته می‌شود. هرچند قیمت سهام در نمادهای گروه‌های یاد شده نسبت به سهام شرکت‌های پیشرو بسیار عقب مانده است اما مجموع عوامل نشانی از مزیت سرمایه‌گذاری در نمادهای فوق -حتی با وجود ریزش قیمت‌ها و عدم تجربه صعود- نمی‌دهد.

عدم تغییر شرایط، تشدید هیجان
با ادامه پیدا کردن شرایط عرضه و عدم حضور موثر تقاضا در نمادهای پتروشیمی، معدنی و فولادی، عرضه‌ها برای دور ماندن از تجربه فشار فروش در روزهای آینده شدت بیشتری به خود گرفته‌است. در این کارزار به نظر می‌رسد موج ترس بیشترین نقش را ایفا می‌کند و این موضوع بیش از هر چیز ناشی از هراس عدم نتیجه‌گیری سیاست‌های ارزی عنوان می‌شود. فاصله گرفتن نرخ ارز بازار آزاد از نرخ ارز بازار ثانویه آن هم زمانی که حجم عرضه ارز در بازار ثانویه با ابعاد بسیار بزرگتری نسبت به بازار آزاد دنبال می‌شود، به نوعی عدم اعتبار بازار ثانویه را برای فعالان خرد نشان می‌دهد. این رویداد را می‌توان تا حد زیادی ناشی از مقاومت صاحبان ارز برای وارد شدن در بازاری کنترل شده نامید که متاسفانه به کلیت معاملات در بازارهای دیگر نیز خط می‌دهد. در این شرایط تلاش سیاست‌گذار برای فراهم کردن شرایطی جهت اتکای سرمایه‌گذاران به نرخ‌های مشخص شده با حجم عرضه و تقاضای شفاف در سامانه‌های تعیین شده توسط بانک مرکزی با فاصله گرفتن معاملات خرد افراد حقیقی در بازار ارز می‌تواند قیمت‌های ارز در سامانه‌های رسمی را از اعتبار خارج کند. هرچند برای تصمیم‌گیری در این خصوص زود است اما میزان تلاش دو طرف (سرمایه‌گذاران بزرگ دلار و سیاست‌گذار) برای تبدیل شدن به مرجع قیمت‌گذاری به هیچ وجه یکسان نیست.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر