دیده‌بان بورس چهارشنبه (22 فروردین)

روزهای پرتلاطم

دیده‌بان بورس چهارشنبه (22 فروردین)

تصمیمات ناگهانی در اقتصاد کشورمان باعث شده تا معاملات این هفته بازار سهام با نوسان تندتری دنبال شود. بر این اساس، روز گذشته نیز به دنبال تک‌نرخی شدن ارز در نرخ 4200 تومان، آرایش معامله‌گران بورسی تغییر کرد که در مجموع افت 373 واحدی شاخص سهام را به همراه داشت. بنابراین، توجه از سهامی که فروش دلاری دارند به مصرف‌کنندگان ارزی جلب شد تا صف‌های خرید و فروش نسبت به معاملات دوشنبه تغییر کند.

تغییر وضعیت سهام؟ در سیاست جدید ارزی دولت دو اتفاق مد نظر است. نخست آنکه نرخ دلار در بازار آزاد که تا محدوده 6 هزار تومان نیز پیش رفته بود به 4200 تومان برسد و دوم آنکه دلار مبادله‌ای از محدوده کمتر از 3800 تومان به 4200 تومان صعود کرده است. بنابراین، در سه جبهه متفاوت می‌توان اثرات این سیاست را مشاهده کرد که معاملات دیروز نیز بر این مبنا شکل گرفت.

در جبهه نخست شرکت‌هایی بودند که مشابه فلزی-معدنی‌ها فروش دلاری دارند و در نتیجه کاهش نرخ دلار در بازار آزاد باعث افزایش فشار فروش در این نمادها شد. گروه دوم اما سهامی بودند که به دلیل مصارف ارزی پیش‌تر مقهور معامله‌گران سهام بودند و با تصمیم جدید و کاهش نرخ دلار روز گذشته با افزایش اقبال همراه شدند (به طور خاص خودرویی‌ها).

دسته سوم اما، شرکت‌هایی بودند که از تغییرات نرخ ارز مبادله‌ای نیز متاثر می‌شوند. در این میان، پتروشیمی‌ها پیش‌تر خوراک خود را به عنوان ماده اولیه با نرخ ارز مبادله‌ای که ارزان‌تر بود دریافت کرده، اما فروش خود را با دلار آزاد انجام می‌دادند. بنابراین، تصمیم جدید اثر منفی دوجانبه‌ای بر سودآوری آنها خواهد داشت. از یک سو هزینه‌های آنها افزایش می‌یابد (رشد نرخ دلار مبادله‌ای) و از سمت دیگر مبلغ فروش آنها کاهش می‌یابد (کاهش نرخ دلار آزاد). در سوی دیگر، پالایشگاه‌ها حضور دارند که هم خرید مواد اولیه و هم فروش محصولات آنها بر اساس نرخ دلار مبادله‌ای بود. بنابراین با افزایش نرخ دلار مبادله‌ای این گروه در مجموع با رشد سودآوری مواجه می‌شوند.

انتظارات این‌چنینی در سه جبهه مورد اشاره باعث شد تا در مجموع روز گذشته شاخص سهام 373 واحد کاهش یابد که عموما تحت تاثیر نمادهای فلزی-معدنی و پتروشیمی بود. کاملا طبیعی بود که در نخستین روز اجرایی شدن دلار 4200 تومانی، واکنش سهامداران مشابه پیش‌فرض‌های فوق باشد، اما روند معاملات نشانه‌های دیگری داشت. به طوری که با فروکش نسبی هیجانات، صف‌های فروش در نمادهای دلاری جمع شد و افت قیمت‌ها در آنها تعدیل شد. این امر نشان می‌دهد فعالان بورسی همچنان اعتقادی به کاهش واقعی نرخ دلار ندارند و معتقدند مشابه تجربه‌های قبلی، دلار در میان‌مدت به نرخ‌های غیردستوری خود برمی‌گردد و بار دیگر آرایش سهام می‌تواند به پیش از معاملات سه‌شنبه برگردد. به هر حال باید دید ریسک مربوط به نرخ دلار تا چه حد رفتار معامله‌گران در این روزها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این رابطه گزارش‌های سرنوشت بازار سهام در شرایط جدید و فیلمنامه تکراری بازار ارز را بخوانید.

آتی سکه در منگنه: هم‌زمان با فضای پرنوسانی که طی روزهای اخیر در بازار ارز و سکه وجود داشت، معاملات آتی سکه مشابه اوایل دهه 90 در روز دوشنبه متوقف شد. روز گذشته نیز با دو بار افزایش شاهد بودیم وجه تضمین معاملات آتی سکه به 4 میلیون و 350 هزار تومان رسید. فشار «ناظر» بر قراردادهای آتی این بار از طریق افزایش وجه تضمین یا همان کاهش اهرم مالی است. با این فشارها قیمت‌ها در بازار آتی سکه که اواسط روز توانسته بود متعادل شود، مجددا به سمت صف فروش و کمترین سطح مجاز روزانه حرکت کرد.  

آرامش بازار جهانی؟ در آن سوی مرزها تغییر لحن روسای جمهور چین و آمریکا نگرانی از جنگ تجاری میان دو غول اقتصادی جهان را کاهش داد. این مساله نه تنها موجب افزایش شاخص‌های سهام جهانی شد، بلکه قیمت کالاها را نیز تقویت کرد. به طوری که مس تا نزدیکی 7000 دلار پیش‌روی کرد و امروز با افت نسبی در کانال 6900 دلاری باقی مانده است. روی نیز در میانه کانال 3200 دلاری متعادل شده است. آلومینیوم اما جهش‌های متعددی را به دلیل تحریم روسال طی روزهای اخیر تجربه کرده و با قیمت فراتر از 2200 دلار به ازای هر تن معامله می‌شود.

اوج‌گیری نفت: خارج از بازار فلزات، قیمت نفت نیز اوج جدیدی را در کانال 70 دلاری برای نفت برنت تجربه کرد. نفت خام آمریکا نیز بالاتر از 65 دلار معامله شد. گرچه کاهش نگرانی‌ها از جنگ تجاری چین و آمریکا به رشد قیمت نفت کمک کرد، اما دلیل اصلی افزایش قیمت طلای سیاه تنش‌های ژئوپلیتیک است. آماده‌باش جنگی قدرت‌های جهانی در سوریه مهم‌ترین محرک صعود قیمت نفت بود. همچنین، نگرانی‌ها نسبت به بازگشت تحریم‌های نفتی ایران از قیمت طلای سیاه حمایت می‌کند. در این شرایط، اخباری نیز مبنی بر آنکه سعودی‌ها تمایل به افزایش بیشتر قیمت‌ها و صعود آن به محدوده 80 دلاری دارند به گوش می‌رسد. تمامی این موارد باعث شد شب گذشته قیمت نفت جهش کند. هرچند شروع معاملات امروز با افت نسبی قیمت‌ها به دلیل احتمال افزایش تولیدات و موجودی نفت آمریکا همراه بود.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر