دیده‌بان بورس دوشنبه (18 دی)
دیده‌بان بورس دوشنبه (18 دی)

روز گذشته شاخص کل بورس که افزایشی معاملات را آغاز کرده بود در نهایت با کاهش اندک 36 واحدی مواجه شد. این در حالی بود که شاخص کل هم‌وزن افزایش 0.8 درصدی را تجربه کرد که نشان از سبزپوشی سهام کوچک‌تر دارد. مطابق انتظارات، افزایش قیمت‌ها، هرچند محدود به سرعت فروشندگان را فعال کرد؛ اما کاهش قیمت‌ها مجددا از فشار فروش‌ها کاست و بر خریداران افزود.

موجی به سمت کوچک‌ترها: نگرانی از فروش‌های سنگین در نمادهای بزرگ، جذابیت خرید این نوع از سهام را کاهش داده است. به ویژه آنکه طی مدت اخیر شرکت‌های بزرگ رشد قیمتی مناسبی را تجربه کرده و سهامداران آنها کاملا آماده شناسایی سود هستند. همین موضوع سبب شد تا روز گذشته جریان‌های سفته‌بازی به سمت صنایع کوچک‌تر هجوم ببرند. سهامی که دیگر فروشنده‌های سنگینی ندارند و به بهانه‌های مختلف از جمله کف‌های تکنیکال و یا جا ماندن از مسیر صعودی بورس آماده نوسان هستند.

گرچه باید پذیرفت که این نوع رویکرد نیز بخشی از بازار است، اما پایداری این موج‌ها ریسک معاملات آنها را افزایش می‌دهد. انبوه‌سازان، سیمانی‌ها، غذایی‌ها، زغال‌سنگی‌ها و برخی دیگر از گروه‌های کوچکی که روز گذشته مثبت شدند، تقریبا با هیچ نوع تغییر محسوس بنیادی همراه نشدند. حال دو سناریو را می‌توان مد نظر قرار داد. اگر وضعیت مشابه سال 95 و اوایل امسال باشد، احتمال دارد موج نوسانات در نمادهای کوچک‌تر ادامه‌دار و دائما در حال جابه‌جایی باشد. سال گذشته نیز گرچه شاخص کل بورس افت بیش از 4 درصدی را تجربه کرد، شاخص کل هم‌وزن بازدهی نزدیک به 17 درصد را به ثبت رساند. بنابراین، زمانی که وضعیت نسبتا کم‌رمقی در معاملات و شرایط بنیادی شرکت‌ها مشاهده می‌شود، طبیعی است نقدینگی در بازار سهام تمایل دارد به سمت کوچک‌ترها حرکت کند و کسب سود به کمک زور پول را بیازماید.

اما در سناریوی دوم، اگر مشابه آنچه از تابستان امسال رخ داده، عوامل بنیادین همچنان حمایت خود از سهام گروه‌های بزرگ‌تر را ادامه دهند، طبیعتا نمی‌توان به رشد قیمت‌ها در نمادهای کوچک‌تر به صورت ادامه‌دار چندان امیدوار بود. به عبارت دقیق‌تر، زمانی که جذابیت ذاتی و بنیادی در سهام مشاهده شود، طبیعتا سهامداران ریسک شناسایی جریان‌های نقدینگی مستعد سفته‌بازی را چندان پذیرا نیستند.

سبز کمرنگ بازار جهانی: بر اساس آنچه اشاره شد و وضعیت فعلی بازار جهانی به نظر می‌رسد سناریوی دوم محتمل‌تر باشد. چراکه هنوز قیمت‌ها در بازار جهانی جذاب است و سایر عوامل بنیادی نظیر نرخ دلار نیز از بورس تهران حمایت می‌کنند. امروز نیز شروع معاملات در بازار جهانی، هرچند کم‌نوسان، اما رشد محدودی را نشان می‌داد. به این ترتیب، قیمت نفت برنت با رشد اندک 0.2 درصدی خود را به 68 دلار نزدیک کرد. آلومینیوم، سرب و مس نیز با رشدهای حدود 0.25 درصدی به ترتیب بالاتر از 2200، 2560 و 7140 دلار معامله می‌شدند. فلز روی اما با افت اندک 0.25 درصدی روی مرز 3350 دلار نوسان می‌کرد.

روزهای پرتقاضای دلار: نه تنها بازار جهانی قیمت‌های جذابی را از نقطه نظر بورس تهران تجربه می‌کند، بلکه دلار نیز نرخ‌های بالای خود را حفظ کرده است. البته تفاوتی که رشد نرخ‌ها در بازار ارز دارد آن است که ریشه آن غیراقتصادی است و در نتیجه نمی‌توان چندان به پایداری آن امیدوار بود. هرچند نباید در این مدت نسبت به پول‌های سرگردان و قدرت نقدینگی موجود در اقتصاد کشورمان بی‌تفاوت بود. پول‌هایی که می‌توانند هر بازاری را با تورم قیمتی همراه کنند و اکنون بخشی از آن با افزایش ریسک‌های غیراقتصادی به سمت دلار و سکه حرکت کرده‌اند.

تلاش کنگره برای برجام: مهم‌ترین ریسکی که متوجه بازارها در شرایط کنونی است، تصمیم ترامپ درباره تمدید یا عدم تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای تا هفته آینده است (احتمال دارد روز جمعه در این خصوص تصمیم‌گیری شود). هرچند اقدامات خودسرانه و غافل‌گیرانه رئیس جمهور آمریکا را نمی‌توان نادیده گرفت، اما فعلا روی کاغذ و از نگاه منطقی تمدید تعلیق‌های هسته‌ای گزینه محتمل‌تری محسوب می‌شود. هزینه بالای خروج یک‌جانبه آمریکا از معاهده بین‌المللی برجام برای این کشور باعث شده تا کنگره نیز برای یافتن راهکارهایی در جهت حفظ توافق هسته‌ای به تکاپو بیفتد.

سوخت 9 ماهه‌ها: فارغ از ریسک و فرصت‌های بیرونی که بر بخش‌های مهمی از بورس اثرگذارند، مهم‌ترین عامل درون‌بازاری که این روزها می‌تواند مسیر بازار سهام را تغییر دهد گزارش‌های 9 ماهه شرکت‌ها است. میزان پوشش سود در این مدت به ویژه در گروه‌های مستعد کالایی می‌تواند بار دیگر سهامداران را با اطمینان خاطر بیشتری در خرید و فروش‌ها فعال کند. هرچند شرکت‌ها دیگر مجوز ارائه پیش‌بینی سود برای آینده را ندارند، اما باید در صورت تغییر پیش‌بینی‌های قبلی، شفاف‌سازی کنند. بنابراین، هنوز بازار در انتظار تعدیل‌های مثبت سودآوری شرکت‌ها در سال مالی فعلی است.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر