چالش‌ها و دستاوردهای ۳۰ ماهه بازار سرمایه

در ۳۰ ماه گذشته فعالان بازار سرمایه شاهد تغییرات و اصلاحاتی بودند که در نیم قرن حیات این بازار بی‌سابقه بود. بسیاری از این تغییرات ساختاری همچون اصلاح دستور‌العمل‌ها، ارتقای عضویت بازار سرمایه ایران در آیسکو، تغییر روش عرضه اولیه به بوک بیلدینگ، تحول در فضای IT، تاسیس صندوق تثبیت بازار سرمایه، پیش‌بینی معافیت‌های مالیاتی و بسیاری از موارد دیگر هر یک انقلابی در بازار سرمایه محسوب می‌شوند.

سنا: شاپور محمدی؛ رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار مهم‌ترین چالش جدی سازمان بورس در ۳۰ ماه گذشته را قیمت‌گذاری دستوری عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه رسالت نهاد ناظر حمایت از حقوق سهامداران و ایجاد بازاری شفاف برای سرمایه‌گذاری است، سازمان بورس و اوراق بهادار اعتراض خود را نسبت به این تصمیم منعکس کرد. به این ترتیب سقف قیمت‌ها در بورس کالا برداشته و مشکلات در این زمینه تا حد زیادی حل و فصل شد.

به گفته شاپور محمدی در ۳۰ ماه اخیر چالش‌هایی حول و حوش بازار سرمایه وجود داشت که با همکاری دولت و فعالان بازار آثار آن به حداقل کاهش یافت. یکی از این موارد، پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا بود که تنها یک روز بر روند بورس تهران اثر منفی به جای گذاشت. با توجه به بنیان‌های قوی بورس تهران و بازار سرمایه تاثیر این موضوع به سرعت از بین رفت و شاهد روند عادی طی روزهای بعد بودیم.

عضو شورای‌عالی بورس دومین مورد را انتخابات ریاست جمهوری در کشورمان بیان کرد و گفت: تحولات سیاسی همزمان با انتخابات ریاست جمهوری در کشورمان از دیگر رخدادهای مهم این دوره بود.

محمدی به خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت سال جاری اشاره کرد و گفت: با توجه به اقدام‌های ارزنده صندوق تثبیت بازار سرمایه و سطح بالای هوشیاری سهامداران، آثار این تحول بسیار محدود بود. همچنین طی ماه‌های بعد، اعمال تحریم‌های یک‌جانبه از سوی آمریکا نیز آثار کمرنگی بر روند بازار سرمایه داشت و نتوانست مسیر کلی بازار سرمایه را منحرف کند.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار می‌گوید یکی از مشکلاتی که پیش تر از این ۳۰ ماه در بازار وجود داشت، بحث توقف طولانی‌مدت نمادهای بورسی بود که این موضوع نیز با اصلاح دستور‌العمل توقف و بازگشایی نمادها حل‌و‌فصل شد. همچنین موضوع میزان اعتبار کارگزاری‌ها که طی سال‌های گذشته نسبت به آن غفلت شده بود، با تلاش حوزه نظارت بر نهادهای مالی، حوزه بازار و حوزه مدیریت فناوری اطلاعات سازمان بورس و کانون کارگزاران حل شد.

دبیر شورای‌عالی بورس در ادامه با اشاره به برنامه‌های آتی اظهار کرد: یکی از برنامه‌هایی که سازمان در تلاش است آن را اجرایی کند، بحث معاملات فروش استقراضی (Short selling) است. سازمان در نظر دارد تا انتهای سال ۹۷ این معاملات را عملیاتی کند. از سوی دیگر بحث لایحه ارتقای نظام بازار سرمایه کشور مطرح است که به وزیر اقتصاد و دارایی ارسال شده است. در نهایت و در صورت موافقت وزیر محترم این لایحه به مجلس فرستاده می‌شود.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، توسعه سامانه معاملات را برنامه بعدی عنوان کرد و گفت: سازمان بورس در تلاش است با همکاری و همیاری دانشگاه‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه IT و ICT یک سامانه معاملات سهام و مشتقه عمومی را در کشور به وجود آورد. اجرای چنین طرحی تجربه جدیدی به شمار می‌رود و شاید لازم باشد تمهیداتی در نظر گرفته شود تا به‌صورت عملیاتی ارائه شود.

عضو شورای عالی بورس هدف بعدی را اصلاح ساختار هیات‌‌های پذیرش عنوان کرد و گفت: موضوع نظارت جامع بر فعالیت کارگزاری‌ها از اهداف مهم سازمان بورس به شمار می‌رود که این موضوع نیز در حال پیگیری است. تمام فعالیت‌های کارگزاری‌ها درخصوص خرید‌و‌فروشی که در سامانه معاملات انجام می‌دهند، روزانه توسط ناظران و به‌صورت لحظه‌ای رصد می‌شود.

با این وجود درخصوص ثبت و ضبط حسابداری، فعالیت اداری کارگزاری‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌ها نیاز به نظارت قوی داریم تا پایش دقیق‌تری صورت بگیرد. محمدی به حمایت‌های دولت از بازار سرمایه طی این مدت نیز اشاره کرد و گفت: دولت حمایت‌های قابل توجهی از بازار سرمایه داشت و یکی از بهترین پشتیبانی‌ها از سوی سران سه قوه و در ستاد هماهنگی اقتصادی انجام شد. مقرر شد مالیات نقل‌و‌انتقال سهام و حق تقدم از نیم درصد به یک دهم درصد کاهش یابد.

وی ادامه داد: همچنین ستاد هماهنگی اقتصادی مصوب کرد افزایش سرمایه‌ای که از محل سود تقسیم نشده شرکت‌های بورسی انجام می‌گیرد، معاف از مالیات ‌شود که این موضوع نیز اقدام بسیار مهمی بود. وی در پایان بیان کرد: موضوعاتی از قبیل عمق بخشی به بازار سرمایه، تشکیل ETF‌های سهام عدالت و سهام باقی مانده دولت در شرکت‌ها بر اساس اصل ۴۴، از مواردی است که از سوی سازمان بورس به وزارت اقتصاد و دارایی پیشنهاد شد. امید می‌رود بعد از تصویب ستاد هماهنگی اقتصادی و در صورت لزوم تعیین قانون توسط مجلس شورای اسلامی، شاهد اجرایی شدن این طرح‌ها نیز باشیم.

نمودار روز شاخص کلبیشتر

نمودار روز شاخص کل فرابورسبیشتر